Brits standbeeld voor "Bomber' Harris irriteert Duitsers

LONDEN/BONN, 1 JUNI. De Engelse Koningin-Moeder, Elizabeth, heet vanmorgen in The Sun "Moeder Courage' omdat ze gisteren ondanks luidkeelse protesten van een handvol demonstranten in Londen een standbeeld heeft onthuld voor Sir Arthur "Bomber' Harris.

De krijgshaftige bronzen gestalte, opgesteld voor de kerk van St Clement Dane's in de Strand, vanouds de RAF-kerk, geniet sinds gisteren politiebewaking. Bomber Harris is postuum het brandpunt geworden van de discussie over de ethiek van het platbombarderen van Duitse steden als Dresden en Keulen in de Tweede Wereldoorlog.

Dat juist gisteren, de dag van de vijftigste verjaardag van het massale Britse bombardement op Keulen, het eerste van deze soort, de koningin-moeder in Londen een monument moest onthullen voor Harris (en voor 55.000 gesneuvelde leden van de RAF) zit veel Duitsers dwars. Ze zien Operation Millennium-Cologne, die op 31 mei 1942 na uitdrukkelijke instemming van de Britse premier Winston Churchill werd uitgevoerd door 1.046 bommenwerpers, vooral als een militair dubieuze, grootscheepse aanslag op de burgerbevolking.

Dat was al dagenlang gebleken in de Duitse media, die er in de meeste gevallen overigens niet aan voorbijgingen dat Duitsland zelf de Tweede Wereldoorlog begon en dat de Luftwaffe was vóórgegaan met bombardementen van steden als Rotterdam en Coventry.

Het Duitse ongenoegen over het Harris-monument bleek gisteren opnieuw op herdenkingsbijeenkomsten in Keulen, Hamburg en de in 1945 platgebombardeerde stad Dresden. Dat bleek zaterdag ook in Bonn, waar rechtsradicale demonstranten tegen het ook in Groot-Brittannië omstreden Harris-monument slaags raakten met extreem-linkse tegenbetogers, zogenoemde Autonomen.

Bejaarde leden van Harris' voormalige bommencommando zongen gisteren in Londen zo hard ze konden "For he's a jolly good fellow' teneinde het geschreeuw van "Harris was een massamoordenaar' te overstemmen. De veteranen barstten vervolgens in luid gejuich uit, toen de politie zich op een tiental met verf gooiende demonstranten stortte, naar eigen zeggen lid van de actiegroep "Geen standbeelden voor moordenaars', en die afvoerde naar politiebusjes. Negen van hen, onder wie een 51-jarige prediker, zullen aan de rechter worden voorgeleid.

De 91-jarige koningin-moeder stokte even in haar voordracht, maar maakte haar toespraakje desondanks af. Ze beschreef Bomber Harris als een “geïnspireerd leider”, maar ze herinnerde ook aan het lijden van alle volken onder de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog.

De overlevenden van Harris' commando, die zich pas enkele jaren geleden hebben georganiseerd, brachten in de afgelopen twee jaar 350.000 gulden bijeen om een standbeeld voor hun leider te maken, al was het maar om een tegenwicht te vormen tegen dat andere, uit 1988 daterende, beeld voor de RAF-kerk, dat van de leider van het Fighter Command in de Tweede Wereldoorlog, Lord Dowding.

De initiatiefnemers voor het beeld van Harris hebben de Duitse protesten van het begin af aan naast zich neergelegd en geweigerd in te gaan op een Duits verzoek, via de Kanunnik van de kathedraal van Coventry, om de tekst bij het standbeeld aan te passen in de zin dat alle slachtoffers van de oorlog daarin zouden worden genoemd.

Over Harris' visioen om Duitse steden “in één nacht, hoogstens in twee”, via het bombarderen van de burgerbevolking, zó massaal en definitief te treffen dat de burgerlijke steun voor de oorlogvoering zou wegvallen, is in Keulen de komende weken een tentoonstelling te zien.

Foto: De 91-jarige Britse koningin-moeder (links) bij het omstreden standbeeld van Sir Arthur "Bomber' Harris, die tijdens de Tweede Wereldoorlog verantwoordelijk was voor massale bombardementen op Duitse steden.