Los Angeles brandt na vrijspraak voor vier blanke agenten

WASHINGTON, 30 APRIL. In Los Angeles zijn vannacht ernstige onlusten uitgebroken naar aanleiding van het vrijuit gaan van vier blanke politiemannen, verdacht van mishandeling van een zwarte man. Daarbij zijn tot vanochtend drie doden gevallen. Tientallen gewonden zijn in ziekenhuizen opgenomen. De politie meldde na enkele gewelddadige uren ten minste 120 branden. De zwarte burgemeester Bradley heeft de noodtoestand afgekondigd, en de gouverneur van Californië heeft de Nationale Garde in paraatheid gebracht, omdat de politie het geweld niet aankan.

Drie politiemannen werden gisteren door een jury zonder zwarte leden vrijgesproken. Over de schuld van de vierde werden de juryleden het niet eens, zodat die opnieuw kan worden vervolgd. Hun afranseling van de zwarte automobilist met politieknuppels was over de hele wereld uitgezonden, omdat een amateurfilmer het met een videocamera had opgenomen. De geslagen verdachte is voor het leven invalide.

Winkels in het centrum en in de zwarte wijk van Los Angeles zijn geplunderd en in brand gestoken. De brandweer kon alleen maar blussen met een escorte van politie-agenten, omdat er op brandweerlieden werd geschoten, zoals ook politiehelikopters onder vuur werden genomen. Veel branden konden niet worden bestreden. Blanken werden uit hun auto getrokken en afgeranseld, waarbij sommige buurtbewoners hen te hulp schoten. De protesterende mannen, vrouwen en kinderen wisselden woede af met vrolijkheid. In de binnenstad van Los Angeles demonstreerden behalve zwarten ook Latijns-Amerikanen en blanken. President Bush en zwarte leiders hebben de bevolking inmiddels tot kalmte gemaand.

Niemand had de vrijspraak verwacht van de agenten, die te oordelen naar de televisiebeelden een jaar geleden op de verdachte bleven inhakken. “Vandaag heeft het systeem ons verraden”, zei Bradley in een televisietoespraak om de gevoelens tot bedaren te brengen. “Vandaag heeft deze jury de wereld verteld dat alles wat we met onze eigen ogen hebben gezien, geen misdaad was. Vandaag vraagt die jury ons om de zinloze en brutale mishandeling van een hulpeloze man te aanvaarden.” Bradley vindt dat de politiemannen moeten worden ontslagen. “De mannen die Rodney King sloegen, verdienen het niet om een politie-uniform te dragen”, zei hij.

Pag.5: Protesten begonnen bij rechtbank

Een verdachte agent is ontslagen, de drie anderen zijn tijdelijk met verlof gestuurd. Binnenkort moet worden beslist wat er verder met hen gebeurt.

De protesten begonnen voor de deur van de rechtbank in het voornamelijk blanke Ventura County - waarheen de zaak was verplaatst om de gemoederen zo rustig mogelijk houden - waar mensen de vrijgesproken verdachten probeerden aan te vallen. Het geweld verspreidde zich snel over de zwarte wijk ten zuiden van het centrum van Los Angeles. Zoals traditioneel bij dergelijke rellen, vielen de drankwinkels het eerste ten offer aan de plunderaars en brandstichters.

De mishandeling van de zwarte automobilist had op 3 maart vorig jaar plaats. De politie achtervolgde toen drie zwarte mannen in een auto die snelheden tot boven de 200 kilometer zou hebben gehaald. Bij aanhouding gaven twee mannen zich onmiddellijk over maar de dronken bestuurder, Rodney King, bood weerstand. Volgens politie-agente Melanie Singer, die de King het eerste aanhield, nam een andere politieman het van haar over en begon die meteen op hem in te slaan. Later zeiden de politiemannen dat ze vreesden dat King onder invloed van de agressief makende drug PCP was, omdat hij zijn handen niet omhoog wilde houden en steeds maar probeerde op te staan. Later bleek dat hij geen PCP had gebruikt.

Een van de vier politiemannen getuigde tijdens de rechtzaak dat hij de andere drie te ver vond gaan. Een hoge politie-officier getuigde dat de vier zich niet hielden aan de richtlijnen van het departement. De jury baseerde zich echter op langzame beeld-voor-beeld-vertoningen van de videofilm. In de eerste, nog niet voor de televisie afgedraaide, seconden valt Rodney King hard uit naar een van de politiemannen. Volgens de juryleden hadden de agenten geslagen in reactie op King, die telkens weer opstond, naar zijn broekzak greep en nog niet was gefouilleerd. De officier van justitie durfde King niet te laten getuigen in de zaak, om te voorkomen dat de aandacht zou worden verplaatst naar diens criminele verleden.

Nadat de video-opnamen van de mishandeling op de televisie waren vertoond, kwam er een golf van verontwaardiging waarbij het aftreden van politiecommissaris Daryl Gates werd geëist. Hij bood eerst weerstand, maar heeft later onder druk van de commissie van toezicht zijn ontslag geaccepteerd. Uit onderzoek bleek dat de politiemannen regelmatig bruut optreden tegen minderheden en dat Gates daar niets tegen ondernam. Een zwarte politiecommissaris uit Philadelphia, Willie Williams, zal Gates binnenkort vervangen.

De zwarte leider Jesse Jackson zei naar aanleiding van de vrijspraak dat hij zich als “zwarte man kwetsbaar” voelt. Hij zag de rellen als een “voorproefje voor de hele natie”. Hij weet het geweld aan de hoge werkloosheid en de drugshandel in de arme zwarte wijken. De problemen van arme zwarten in Amerikaanse binnensteden hebben tot nog toe geen rol gespeeld in het verkiezingsdebat in de Verenigde Staten. Dat gaat hoofdzakelijk over de middenklasse.

De zwarte Afgevaardigde John Conyers wil dat de minister van Justitie een onderzoek instelt naar de schending van de burgerrechten in Los Angeles. “Wat met Rodney King gebeurde, was een moderne lynching”, zei hij. “Als deze politie-agenten onschuldig zijn aan bruutheid, dan is geen Afro-Amerikaan veilig in dit land.” Rodney King heeft een civiele procedure aangespannen om schadevergoeding te krijgen tegen de stad Los Angeles.

Foto's: Een demonstrant laat bij het goed beschermde hoofdbureau van politie in Los Angeles zijn protest blijken tegen het vrijuit gaan van vier blanke politiemannen die waren beschuldigd van mishandeling van een zwarte automobilist. (Foto AFP)

Brand in Los Angeles: in de stad zijn vannacht ten minste 120 branden gesticht bij zware onlusten uit protest tegen het vrijuit gaan van vier blanke politiemannen die waren beschuldigd van mishandeling van een zwarte. (Foto Reuter)