Eéndimensionale figuren in feuilleton van RO Theater; Perikelen in een doorzonwoning

Voorstelling: Gouda's Glorie, deel 2, van Johan Timmers en Leopold Witte door RO Theater. Regie: Han Römer; decor: André Joosten; spel: Elsje de Wijn, Fred Vaassen, Leonoor Pauw, Renée Fokker, e.a. Hal 4 Rotterdam, t/m 9/5.

Het RO Theater brengt dit seizoen veel nieuw Nederlands toneel: Semmelweis van Gerben Hellinga, Spelers van Ger Thijs (naar de roman De Speler van Dostojevski) en nu Gouda's Glorie, een driedelig feuilleton van Johan Timmers en Leopold Witte. Deze laatste produktie had een onfortuinlijke start: deel één heeft bijna niemand gezien omdat de schrijvers die ook de regie voor hun rekening hadden genomen, de voorstelling als mislukt beschouwden en deze al gauw van het repertoire voerden. Het gevolg is dat deel twee, geregisseerd door Han Römer, voor de meeste bezoekers, ook voor mij, nu de eerste kennismaking is met de serie.

Is het een bezwaar als je er plotseling middenin valt? Zoals het niet nodig is een tv-soap van begin af aan gevolgd te hebben om een aflevering halverwege te kunnen begrijpen, zo is het geen onoverkomelijk probleem zonder voorkennis deel twee van Gouda's Glorie te gaan zien; voor de goede orde worden de personages bovendien bij aanvang van de voorstelling aan het publiek voorgesteld.

Op het toneel staat een huis met één verdieping. Hier woont de familie Platèl, gemodelleerd naar het doorsnee Hollandse gezin. Vader Antoon en moeder Marleen hebben drie volwassen kinderen: Anna, Paulien en Harrie. Als deel twee begint is de situatie als volgt. Vader is terminaal. Hij heeft een tijd in het ziekenhuis en een verpleeginrichting doorgebracht en wil nu thuis zijn laatste dagen slijten. Als hij met zijn koffers arriveert ontdekt hij dat het huis nagenoeg leeg is. Dochter Paulien en haar kersverse echtgenoot Nico verbouwen de woning en zijn van plan er binnenkort in te trekken. Anna, de eeuwig ongetrouwde zuster, huurt bij hen een kamer. Broer Harrie is in Mexico en moeder heeft haar biezen gepakt, ze staat op het punt een nieuw leven te beginnen in Spanje.

Alles bij elkaar dus genoeg aanleiding voor een hoop ellende en gedoe en die blijven dan ook niet uit. Alsof het ene probleem het ander uitlokt volgen de dramatische ontwikkelingen elkaar in ijltempo op. Er is sprake van overspel, (net geen) abortus, relatieproblemen, echtscheiding, ziekte, overspannen zenuwen en iets dat op een poging tot moord lijkt - deel drie geeft daarover vermoedelijk uitsluitsel.

Een theaterfeuilleton over de perikelen in een doorzonwoning vaart wel bij overdrijving en uitvergroting van de karakters, mits goed gedoseerd. Daarin zijn Timmers en Witte tot op zekere hoogte geslaagd. Gouda's Glorie is een tragi-komedie waarin extreme situaties een alledaags verschijnsel zijn, maar niettemin een permanente staat van opwinding veroorzaken bij de personages. Een beetje flauw wordt dat wel, die voortdurend geagiteerde stemming in huize Platèl. Zeker, het ontbreekt niet aan komische scènes, maar de reacties zijn op den duur voorspelbaar.

Die voorspelbaarheid hangt samen met de ééndimensionale figuren in het stuk en die komen dan ook niet echt tot leven, hoe vaardig er ook wordt geacteerd. Fred Vaassen speelt vader Platèl als een norse oude man die regelmatig in acute ademnood verkeert en geen medelijden hoeft te verwachten van zijn vrouw (Elsje de Wijn), Renée Fokker als Paulien is geprikkeld en sarcastisch en George van Houts als Nico is door alle consternatie continu over zijn toeren. De tekst laat hen nauwelijks ruimte voor het tonen van andere emoties. Alleen Anna heeft meerdere kanten: ze is lijzig en timide, maar ze kan ook venijnig en onberekenbaar zijn. Leonoor Pauw maakt van haar een intrigerende persoonlijkheid.