Breed of diep

Wat een genot: werk en rust. Proefwerkweek in het voorjaar. Wat zijn ze klein. Ik pas op in de eerste: kleine minimensjes waar ik geen les aan geven mag. Ik ben te duur. Sinds de HOS-operatie ben ik verbannen naar de bovenbouw. Nooit meer mag ik aan vrolijke mensen les geven. In de bovenbouw drukt het leven als een last op de schouders van het kind. Dit volkje lacht nog, een kwinkslag en het buldert, rolt over de tafels van de pret. Zou het ministerie daar ook wat aan kunnen doen, als ze toch bezig zijn het docentenleven zoveel aangenamer te maken? Alleen voor mij desnoods.

Ik pas op, kijk proefwerken na die gisteren gemaakt zijn, staar naar het voorjaar buiten en dicht:

Oei, oei, het bloeit en het groeit,

ik voel het zoeven in mijn bloed.

De zon zoent een sproet.

Als reclametekenaars een kind tekenen, krijgt de neus een paar streepjes overdwars. Dat zijn de sproeten. Kort voor de puberteit produceert de sproetenklier, die in de puberteit verdort, 1 sproet per 5 minuten zonlicht. Dus na een maandje voorjaar ziet zo'n kind er uit om op te vreten.

Breed of diep. Moet een proefwerk breed of diep zijn, vraag ik me af. Een proefwerk handelt over de stof die de laatste 14 dagen (smal), de laatste maand, of het laatste kwartaal (breed) behandeld is. Wordt een "smal' proefwerk opgegeven, dan heeft de leerling weinig stof te leren en kunnen moeilijke diepgaande vragen worden gesteld. Is het een "breed' proefwerk, dan moet daar in de vraagstelling rekening mee worden gehouden: breed maar ondiep.

Laten we aannemen dat een leerling 2 uur voorbereiding aan een proefwerk besteed, dan wordt in totaal 3 uur geleerd. Het maken van een proefwerk is ook leren. Straks loop ik deze klas uit met een stapeltje papier dat de neerslag is van 25 x 3 = 75 kostelijke arbeidsuren. Als de bel gaat, worden in deze school 1500 arbeidsuren afgesloten, aan het eind van de proefwerkweek is dit 15.000 uur, voor heel Nederland 20 miljoen arbeidsuren. Twintig miljoen arbeidsuren in één voorjaars proefwerkweek. Wat levert een goed besteed leeruur op: 5, 15 of 50 gulden? Moet het proefwerk breed of diep zijn?

Waarom denkt niemand er over na? Waarom zit ene Roel wel te piekeren over HDTV en ene Gijs niet over brede of diepe proefwerken? Het laatste is economisch van veel meer belang. Waar is de onderwijskundige pedagogische didacticus die dat grondig uitzoekt, er een dijk van een proefschrift over schrijft dat zo scherp geformuleerd is en zulke eenduidige conclusies bevat dat geen docent er onderuit kan? Waar is de onderwijskundige econoom die zo goed uitrekent wat de waarde van een leeruur is, dat ze hem wel minister moeten maken?

De bel gaat. ""Meneer wat geeft u?'' Ik word ingeschat voor later.

""Nee joh, geen handvaardigheid, daar lijkt ie op, wiskunde geloof ik.''

""Hij heet Van der Knoppen of zoiets.''

Wij glimlachen elkaar toe. Tot over een paar jaar.

Ik denk dat het breed moet zijn.