Weg vrij voor nieuw EG-beleid; Bukman voor directe steun aan landbouw

LUXEMBURG, 29 APRIL. Minister Bukman (landbouw) heeft zijn principiële verzet opgegeven tegen de hervormingsvoorstellen voor het Europese landbouwbeleid van EG-commissaris MacSharry. Hij vindt het niet verstandig dat Nederland nog langer ingaat tegen de meerderheid van de EG-lidstaten.

De Nederlandse bewindsman verwacht dat in mei of juni een definitief besluit zal vallen over de hervormingsvoortellen. “Je kunt niet flink blijven doen. Het is geen schande om een draai te maken”, aldus Bukman gisteren in Luxemburg tijdens een tweedaagse bijeenkomst van de Europese landbouwministers. Vertegenwoordigers van Nederlandse landbouworganisaties reageerden vanmorgen gematigd op Bukmans ommezwaai, die zelf spreekt van “onderhandelingstaktiek”.

De voorstellen van MacSharry, in de zomer van vorig jaar in hun huidige vorm ingediend, houden een fundamentele koerswijziging in van het gemeenschappelijke landbouwbeleid, zoals dat met de totstandkoming van de EG door de toenmalige Nederlandse commissaris Mansholt werd geformuleerd. MacSharry wil de prijssteun verminderen in ruil voor inkomenssteun aan de boeren. De prijssteun leidde de afgelopen jaren tot een sterke stijging van de landbouwuitgaven.

De hervorming betekent dat het inkomen van de boeren in de EG wordt losgekoppeld van hun produktie, de boeren krijgen (een deel van) hun geld rechtstreeks uitgekeerd uit de EG-kas. Bukman heeft zich daar altijd fel tegen verzet. Zo'n benadering is ten nadele van de efficiënte boeren en zij maakt van de boeren in feite steuntrekkers, aldus de principiële bezwaren van Bukman. Maar in de afgelopen maanden werd steeds duidelijker dat Nederland (met Groot-Brittannië en België als medestanders) steeds geïsoleerder kwam te staan. Daarom heeft Bukman besloten te proberen het uiteindelijke hervormingsbesluit zo veel mogelijk omgebogen te krijgen in de door Nederland gewenste richting. Bukman wil onder meer de rol van de inkomenstoeslagen zo beperkt mogelijk maken. Ook de “discriminatie” van de grote boeren moet verdwijnen. De plannen moeten ook beter controleerbaar worden. Ook moeten de budgettaire consequenties van het hervormingsvoorstel worden nagerekend.

Bukman voelt er niets voor om zijn verzet zo lang vol te houden dat het landbouwdossier terecht komt op de tafel van de Europese Raad van regeringsleiders. “De ervaring heeft geleerd dat we dan geen eerste-klas-besluitvorming kunnen verwachten.”

Pag.21: Bonden eisen harde inkomensgaranties

Voorzitter van de Katholieke Nederlandse Boeren- en Tuidersbond (KNBTB), Drs. J.W.E.M. Mares, is het in grote lijnen eens met de opstelling van Bukman. “Wij hebben er vorige week tot driemaal toe uitvoerig met de minister over gesproken. De bond is daarbij tot de conclusie gekomen dat het laten vallen van prijssteun in ruil voor inkomenssteun binnen de huidige Europese politieke verhoudingen de enige realistische optie is. Het doet me verdriet, maar het zij zo.”

Volgens voorzitter G.J. Doornbos van de Christelijke Boeren- en Tuindersbond (CLBTB) kon Bukman weinig anders meer. “Eerst wilde de minister terecht wachten op een GATT-akkoord. Maar zo'n overeenkomst is dit jaar onwaarschijnlijk aan het worden.” Doornbos onderstreept dat een herziening van het landbouwbeleid conform de voorstellen van EG-commissaris MacSharry voor hem “tweede keus” blijft. De CLBTB-voorzitter vreest wel dat Bukman geen echte keuze zal maken. “Ik ben bang dat zijn standpunt blijft hangen tussen prijssteun en inkomenssteun aan de boeren. Je loopt dan het risico wel de nadelen van de hervorming te incasseren, maar niet de voordelen.”

Volgens Doornbos is het nu maar beter te kiezen voor forse prijsdalingen van met name graan in ruil voor een dito inkomenssteun. “Want dan gaat de betere afzet op de wereldmarkt een rol spelen. Als je weinig doet aan de prijzen, moet je bovendien toch nog steeds veel doen aan produktiebeperking.” Ook is volgens Doornbos agrificatie (verbouw van alternatieve niet-voedingsgewassen; red.) na een forse prijsverlaging gemakkelijker.

KNBTB-voorzitter Mares eist in ruil voor de opstelling van zijn bond harde garanties van Bukman voor het inkomen van de Nederlandse boeren. “We hebben die garanties nog niet. Wanneer de prijssteun wegvalt, is er sprake van inkomensderving. Dat moet door Brussel worden gecompenseerd.” Mares vindt overigens dat de indruk die door Europees commissaris MacSharry wordt gewekt dat de nieuwe oplossing voor het Europese landbouwbeleid goedkoper zou zijn, misleidend. “Het gaat iedereen meer geld kosten.” MacSharry rekende in zijn plannen voor dat de EG op korte termijn 2,5 miljard Ecu meer kwijt zou zijn aan het landbouwbeleid. Het Landbouw Economisch Instituut (LEI) rekent op extra Europese uitgaven van meer dan 10 miljard Ecu aan het nieuwe beleid. Het Instituut zegt zich in die berekening gesteund te vinden door soortgelijke instituten in de andere landen van de EG. Het Landbouwschap vergadert op 6 mei aanstaande met minister Bukman over de kwestie.