Het La Roche Quartet speelt meesterwerken

Concert: La Roche Quartet. Programma: Gideon Klein, Fantasie a Fuga; Viktor Ullmann, Quartet Opus 46, nr.3; Hans Krása, Tanz für Streichtrio, Passacaglia und Fuge für Streichtrio, Quartetto. Gehoord: zondagmiddag in Engelse kerk Begijnhof Amsterdam.

De vier in Frankfurt residerende strijkers van het La Roche Quartet gaven zondagmiddag het eerste van een reeks in diverse plaatsen in Nederland te houden concerten geheel gewijd aan het werk van componisten die, na wegens hun joodse afstamming eerst in Theresiënstadt te zijn geïnterneerd, tenslotte in een ander Duits concentratiekamp om het leven werden gebracht. De tournee van het La Roche Quartet wordt verzorgd door de Stichting Musica Ritrovata 1933-1945, die zich ten doel stelt bekendheid te geven aan waardevolle werken van door de nazi's vermoorde componisten.

Gezien de zeer hoge kwaliteit van het zondag gebodene, blijkt het streven van Musica Ritrovata meer te zijn dan een op zichzelf te waarderen daad van piëteit. Ullmanns Derde strijkkwartet, gecomponeerd in Theresiënstadt, en het kwartet dat Krása op jeugdige leeftijd in Parijs schreef, zijn onvervalste meesterwerken die een vaste plaats verdienen in het repertoire van kwartetspelers.

Een gelukkige omstandigheid is ongetwijfeld dat zulke eminente musici als de leden van het La Roche Quartet zich hebben opgeworpen tot pleitbezorgers van deze bijna vergeten muziek. Met behoud van eigen identiteit ontdekken de vier spelers van binnenuit schijnbaar als vanzelf een gemeenschappelijke muzikale taal. Zij paren een sterk vermogen tot abstraheren aan lyrische bewogenheid van zuiver gehalte zonder dat dit ten koste gaat van de muzikanteske speelvreugde.

Ullmann en Krása, beiden verbonden aan het beroemde Neue Deutsche Theater in Praag, hadden al een respectabele carrière achter de rug voordat zij in handen vielen van de nazi's. Het derde strijkkwartet van Ullmann is in zijn uitgekiende sobere abstracte opbouw het produkt van een gerijpt meester, die ontroert doordat hij zich beperkt tot het meest essentiële. In zijn onder Franse invloed geconcipieerde Quartetto ontpopt de jonge Krása zich als een componist die nu eens op dartele wijze zijn speelse fantasie de vrije loop laat en dan weer met minimale middelen een subtiele sfeer van verstilling creëert.

Een sterke indruk maakte op mij ook de korte maar hevige Fantasie van de op 25-jarige leeftijd omgekomen Gideon Klein.