Joesoepov was misschien wel te ongeduldig

LINARES, 28 APRIL. Winnen met zwart, in een situatie waarin remise gelijk staat aan een nederlaag, dat is de moeilijkste opgave die er in het schaken bestaat. En Joesoepovs normale openingsrepertoire is er niet goed geschikt voor. Hij speelt Frans, open Spaans of Russisch, solide openingen, waarin het ook nog wel eens heel scherp kan worden, maar alleen als de witspeler meewerkt. Short drukte het zo uit: “Joesoepov heeft de ballen en het brein om een kans te maken de laatste partij te winnen, maar niet de openingen.”

Joesoepov moest iets nieuws verzinnen. Volgens Ljubojevic had hij er goed aan gedaan om daarvoor een extra dag vrij te nemen, net als Karpov. Hij was misschien te ongeduldig, de ergste fout in een match. De openingsvariant die Joesoepov koos was zeker een verrassing voor Timman. Het was ook geen slechte keus, want Joesoepov slaagde er inderdaad in een interessante stelling op het bord te brengen. Wel een stelling die iets beter was voor Timman.

Het bekende dilemma voor de zwartspeler. Als je het interessant wil maken sta je al gauw slechter. En toen Joesoepov een verrassende aanvalszet van Timman had toegelaten en daarna in duidelijk nadeel was, stond hij voor een ander dilemma. Normaal had hij misschien met harde verdediging nog een vesting kunnen bouwen die hem kansen op remise gaf. Daar had hij nu niets aan, en zo ging hij, zoekend naar actieve mogelijkheden die er niet waren, snel ten onder. Het was overigens een heel goede partij van Timman. Joesoepov kon er weinig aan doen dat hij verloor. Hij stond voor een taak die niemand in de geschiedenis van de schaaktweekampen ooit volbracht heeft.

Tiende partij

Wit: Timman Zwart: Joesoepov

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 g7-g6 Dit systeem heeft Joesoepov nog nooit eerder in zijn leven gespeeld. 5. c2-c4 Lf8-g7 6. Lc1-e3 Pg8-f6 7. Pb1-c3 0-0 8. Lf1-e2 b7-b6 9. 0-0 Lc8-b7 10. f2-f3 Pf6-h5Ongebruikelijk. Zwart wil 11...Pf4 spelen. 11. Pd4-b5 a7-a6 12. Pb5-a3 Het paard staat hier niet zo goed, maar wit heeft een belangrijke verzwakking van b6 afgedwongen. 12...Ta8-b8 13. f3-f4 Lg7xc3 Heel scherp. Hij moet natuurlijk ook wel. 14. b2xc3 Ph5-f6 15. e4-e5 Pf6-e4 16. Dd1-e1 d7-d6 17. Le2-f3 Wits pionnenstelling is verzwakt, maar door het ontbreken van Lg7 heeft hij aanvalskansen. Nu had zwart in ieder geval 17...Pc5 moeten spelen, dan was de stelling onduidelijk gebleven. 17...Pc6-a5 18. f4-f5

Nu is wit duidelijk in het voordeel. Zwart is gedwongen een kwaliteit te geven. 18...g6xf5 19. Le3-h6 Dreigt 20. Lxe4 gevolgd door 21. Dg3+ 19...Kg8-h8 20. Lh6xf8 Dd8xf8 21. e5xd6 Pe4xd6 22. Ta1-b1 Pd6-e4 Misschien was 22...Lxf3 23. Txf3 Paxc4 zijn beste kans geweest om uitzichten op remise te houden. Omdat Joesoepov daar natuurlijk niets aan heeft gaat het snel van kwaad tot erger. 23. De1-e3 Df8-g7 24. De3xb6 Dg7xc3 25. Lf3xe4 Dc3xa3 25...fxe4 26. Txf7 is ook hopeloos. 26. Tf1xf5 Pa5xc4 27. Db6-d4+ f7-f6 28. Tf5xf6 e7-e5 Na 28...exf6 29. Dxf6+ Kg8 30. Ld5+ gaat zwart mat. 29. Dd4-a7 Tb8-d8 30. Da7xb7 Zwart gaf op.