Een alleraardigste plaats voor spannende televisie

Ned.3, Opening Tweede Kamer, 20.25-20.53u.; De nacht van Schmelzer, 20.53-22.00; NOS-Laat, 22.30-23.15u.

Wat een alleraardigste televisie-locatie is die oude vergaderzaal van de Tweede Kamer! Zo'n unieke combinatie van intimiteit en grandeur, zo'n verzameling van theater-aspecten en dorpsplein-elementen, zo'n ruimte die, uit verschillende hoeken door een camera aangeschoten, telkens weer een heel andere aanblik geeft, zoveel sfeer op zo'n klein oppervlak - het is, kortom, een godsgeschenk voor presentatoren en regisseurs.

De voormalige en aanstaande balzaal is de afgelopen dagen al gebruikt als decor voor een praatprogramma en een conférence en vanavond volgt variant drie (een tv-spel). Karel van de Graaf keek donderdagavond met een groot aantal politici, “kriskras hoppend door de geschiedenis”, terug op de grote gebeurtenissen. De parlementariërs zaten enigszins rumoerig en soms zelfs wat baldadig in de bankjes, terwijl Van de Graaf als een geïnteresseerde schoolmeester langs de rijen liep, hier en daar met zijn microfoon wat uitspraken opvangend. Het was veel te veel hooi op de vork voor veel te weinig zendtijd, maar levendig en onderhoudend op zijn minst. En een genot om weer zoveel gezichten van vroeger bij elkaar te zien (Scheps, De Jong, Berkhouwer, Vrolijk, Toxopeus, Van der Goes van Naters), die nu bovendien heel wat vrijmoediger commentaar gaven dan ze vroeger durfden. Het bracht oude verhalen naar boven en het versterkte het idee dat de politiek, ondanks alle schijnbare breuklijnen in de afgelopen decennia, toch vooral een kwestie is van continuïteit.

In het voetspoor van Van de Graaf kuierde ook Seth Gaaikema gisteravond door de Kamer, alle plekjes uittestend om te zien hoe tv-geniek ze waren. Althans: zijn conférence werd gisteravond uitgezonden, maar was kennelijk eerder opgenomen. Het maakte, voor een actueel cabaretier, een wonderlijke indruk dat hij - terwijl Lubbers en Kok op datzelfde moment nog koortsachtig doende waren hun kloof per fax te dichten - het woord kabinetscrisis koppelde aan minister Ritzen. Voor een goedlachs en -klaps publiek, met de parlementariërs ditmaal op de publieke tribune, nam Gaaikema nog eens door wat zich in deze ruimte allemaal had afgespeeld, kwistig citerend uit eigen oud werk en zelden in staat tot het maken van een kwinkslag zonder spiedend rond te kijken of iedereen het had gesnapt. Typerend moment: een flets grapje over de naam Dolman en meteen de blik, onzeker glimlachend, naar die publieke tribune.

Wat me het meest in zijn optreden tegenstond, was de pose van de Nationale Conferencier: terwijl hij als geen ander ook sterke gevoelens van afkeer opwekt, blijft Gaaikema net doen alsof het Nederlandse volk nog als één man aan zijn lippen hangt. Zijn aardigste moment was de stemming bij handopsteken onder het “gewone” publiek in de bankjes - iedereen vóór vrede, vrijheid en een schoner milieu. En daarop die retorische vraag naar de tribune: “Wat wij hier in drie minuten even regelen, waarom doen jullie daar zo lang over?”

Vanavond wordt nog de cabareteske eenakter De nacht van Schmelzer uitgezonden, vorig najaar succesvol op het repertoire van het Nationale Toneel en gisteren opgenomen in de oude Tweede Kamer. NOS-Laat komt vervolgens uit de nieuwe vergaderzaal. Intussen valt te hopen, dat de nu afgedankte ruimte zo snel mogelijk in gebruik wordt genomen als locatie voor een politiek discussieprogramma - het is een ideale plek voor spannende televisie.