Artsen zoeken andere verklaring voor ontstaan aids

AMSTERDAM, 28 APRIL. Michael L. Callen viert in juni het feit dat hij dan tien jaar lijdt aan "full blown aids'. Voordat de diagnose werd gesteld was hij al een jaar ziek, dus Callen overleeft het syndroom eigenlijk al elf jaar. De Amerikaan kent meer "long term survivors' dan wie ook ter wereld en noemt het een mysterie dat wetenschappers, voor zover hem bekend, geen enkele interesse tonen in mensen zoals hij.

Callen komt volgende maand - van 14 tot en met 16 mei - naar Nederland om op het symposium "Aids, a different view' in de Amsterdamse Rode Hoed te vertellen wat naar zijn idee het geheim achter die overleving is. Hij houdt het zelf op een gezondere levenswijze, gebaseerd onder andere op betere voeding, geen drank, geen drugs, safe seks, diepgaande ontspanning van het eigen lichaam, al dan niet met behulp van therapie. De Stichting Alternatief Aids Onderzoek, die het symposium organiseert, heeft een groot aantal clinici, onderzoekers en patiënten uitgenodigd die niet geloven dat HIV de enige veroorzaker is van aids. Prof.L. Montagnier van het Pasteur Instituut in Parijs, de ontdekker van het virus, stelt bij voorbeeld dat HIV alleen geen verklaring kan zijn voor het ontstaan van aids. “HIV is oud, aids is nieuw”, zegt Montagnier. “Dat wijst erop dat een nieuwe factor in het spel is die HIV heeft "getriggered'. Waarom het virus zo lang in het lichaam is zonder voor ziekte te zorgen kan niet worden verklaard. We weten nog altijd niet hoe het virus het afweersysteem vernietigt. Er is te weinig virus aanwezig en te weinig cellen zijn geïnfecteerd om het ontstaan van aids te kunnen verklaren. Het virus is onschuldig, maar iets anders maakt er een "killer' van”, aldus Montagnier.

Anderen betrekken een nog duidelijker standpunt. Professor P. Duesberg, moleculair bioloog aan de Universiteit van Berkeley, heeft de laatste tijd zijn nek ver uitgestoken met de bewering dat aids zich niet als besmettelijke ziekte gedraagt: al jaren is 0,03 procent van de meer dan één miljoen geteste Amerikaanse recruten seropositief. Dat zou bij een epidemie inmiddels veel meer moeten zijn, zo stelt Duesberg. “En 95 procent van de aids-patiënten heeft andere gezondheidsrisico's, die het inzakken van het immuunsysteem kunnen verklaren. Vooral druggebruik, zoals heroïne, cocaïne, crack en seksoppeppende "poppers'. Medicijnen als AZT, ddI en antibiotica vormen een andere verklaring. Het vóórkomen van aids en het toenemend druggebruik vertonen belangrijke parallellen”, zegt Duesberg.

Zijn collega R. Root-Bernstein, fysioloog aan de Michigan State University, zegt dat een toenemend aantal aidsgevallen wordt gerapporteerd onder mensen bij wie geen infectie met HIV is aangetoond. “Elke risicogroep voor aids staat chronisch bloot aan verscheidene factoren die de afweer onderdrukken. Dat kan onmogelijk allemaal aan HIV worden toegeschreven. Mogelijk versterken die factoren elkaar met of zonder HIV, of maken ze de weg ervoor vrij.” Root Bernstein noemt eveneens drugs, maar ook sperma, bloedtransfusies, bloedstollingspreparaten, overmatig alcoholgebruik en medicijnen tegen micro-organismen. “Ook ondervoeding, vitamine- en eiwittekorten kunnen een factor zijn.”

Professor E. Levy, immunologe aan de Universiteit van Boston, wijst erop dat ondervoeding in de wereld de belangrijkste veroorzaker van een verzwakt immuunsysteem is. Gebleken is dat bepaalde voedingsstoffen invloed hebben op het immuunsysteem. Bij aids-patiënten, zo zegt zij, zijn tekorten aan verschillende voedingsstoffen, zoals vitaminen, waargenomen.

De Amsterdamse arts M. Brands, een van de initiatiefnemers van het symposium, merkt op dat aids ruim tien jaar onderwerp vormt van intensief onderzoek. “Dat heeft heel veel opgeleverd, maar we moeten vaststellen dat de meest essentiële vragen nog altijd niet beantwoord zijn. Ik denk dat de wetenschap te zeer staart naar een enkelvoudige oorzaak, namelijk HIV. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat er een multi-causaal verband is. Je hebt mensen die steevast van het biomedisch model uitgaan: oorzaken moeten worden gezocht in de pathologie, de fysiologie, de anatomie en de chemie. Anderen roepen dat alles psychisch verklaarbaar is. We moeten af van die eenzijdigheid en zien dat we van beide het beste combineren. Dat betekent dus ook dat meer disciplines met elkaar moeten samenwerken”, aldus Brands. “Bij die discussie is het wel van het grootste belang dat we waken voor gemoraliseer.”