Absurd hoge toegangsprijzen gevreesd

AMSTERDAM, 28 APRIL. Het Werkgeversoverleg Podiumkunsten waarschuwt dat de eis van minister d'Ancona dat gezelschappen zelf minstens 20 procent van hun inkomsten moeten verwerven kan leiden tot absurd hoge toegangsprijzen bij de Nederlandse Opera, Het Nationale Ballet en het Concertgebouworkest. Deze instellingen, waar de zalen vrijwel altijd helemaal volzitten, kunnen geen extra publiek meer werven. De dwang hogere toegangsprijzen te heffen staat haaks op het streven van de minister een breder publiek aan te trekken, constateert woordvoerder R. Wolfensberger.

Het CDA-kamerlid Beinema en zijn PvdA-collega Niessen hadden daarover vanmorgen ook twijfels. Niessen: “Nader bezien moet worden of het haalbaar is de eigen-inkomstenmaatregel van 20 procent uniform toe te passen.” Beinema vindt de 20 procents-eis “voor sommigen reëel, voor anderen tamelijk fataal. Gezelschappen die je wil behouden zou je op deze manier wel eens de nek kunnen omdraaien.” Als die eis niet haalbaar blijkt, moet er volgens het CDA-kamerlid elders minder worden uitgegeven, bijvoorbeeld voor film.

Volop steun krijgt de minister van Niessen en Beinema, omdat ze op een aantal punten het advies van de Raad voor de Kunst heeft bijgesteld. Niessen: “Relatief gaat de regio er nu op het terrein van de podiumkunsten zelfs iets op vooruit”, aldus Niessen. In het oosten en zuiden van het land legt de minister volgens hem terecht een verband tussen de operavoorzieningen, de symfonische en de begeleidingstaak van de orkesten. “Dat betekent dat er voor het Limburgs Symphonie Orkest en Forum Filharmonisch een zinvolle taakstelling blijft.” Niessen noemt het verder belangrijk dat er nu ook geld beschikbaar komt om in de regio meer publiek naar de schouwburgen en concertzalen te trekken.

Beinema vraagt zich af of de orkesten niet wat groter zouden moeten zijn dan de minister voorstelt en vindt dat d'Ancona bij haar voorstellen om orkesten samen te voegen alvast een voorschot neemt op mogelijke fusies. “Dat gaat mij wat te ver.” In grote orkesteenheden van 145 musici zal het kleinste deel van het geheel vrij snel het onderspit delven, verwacht Beinema.

Het Tweede-Kamerlid Dijkstal (VVD), die de Cultuurnota nog niet heeft bestudeerd, betreurt het dat de minister de omroeporkesten niet betrokken heeft bij haar saneringsvoorstellen voor de orkesten. “Als je dat niet doet, komen er heel ongelukkige keuzen uit”, aldus Dijkstal. “Juist bij de omroeporkesten zitten nog wat marges.” Minister d'Ancona is volgens hem bij de sanering van de orkesten nu niet verder gekomen dan “het verdelen van de armoede”.

De provincie en de stad Groningen zijn verontwaardigd over het plan om de subsidie voor het Noord Nederlands Orkest te verminderen van tien naar zeven miljoen per jaar en de subsidie voor het Noord Nederlands Toneel terug te brengen van vier naar een miljoen. Gedeputeerde M. de Meijer van cultuur noemt de bezuinigingen “buitengewoon onacceptabel”. De bezuiniging op het Noord Nederlands Orkest is ook in strijd met een eerder gesloten "Herenakkoord' tussen het Rijk en de provincies Groningen en Friesland. Volgens dat akkoord zou het Frysk Orkest verdwijnen en zou er een Noordelijk orkest overblijven met 92 musici.

De regionale orkesten beraden zich nog op een gezamenlijke reactie op de plannen van minister d'Ancona en haar opvatting dat zij een puur regionale taak hebben en niet moeten proberen te streven naar internationale kwaliteit, zoals de orkesten in de Randstad wel mogen. Ondanks de vreugde in Limburg over het voortbestaan van het Limburgs Symphonie Orkest en meer rijkssubsidie voor het pas bestaande gezelschap Opera Zuid, is er teleurstelling over het toekomstige kunstbeleid. De Limburgse gedeputeerde Kockelkorn kritiseert het voortbestaan van de onevenwichtigheid op het terrein van het opera- en orkestenbestel tussen de Randstad Holland en de overige regio's.

Limburg stemt in met een meer werkbare financiële steun voor toneelgroepen zoals Het Vervolg, het Kruis van Bourgondië, Sirkel en het Lösstheater. Voor Opera Zuid vindt Kockelkorn de van rijkswege toegekende middelen teleurstellend laag en hij hoopt dat de Tweede Kamer op dit punt de nodige correcties zal aanbrengen. Directeur drs. J. Nijsten van Opera Zuid vindt dat na een verhoogde rijkssubsidie thans de provincies Limburg en Noord-Brabant aan zet zijn.

Hoewel Forum totnutoe actie voerde om in zijn totaliteit te blijven voortbestaan, kan het Enschedese gezelschap zich onder de huidige omstandigheden vinden in het voorstel van minister d'Ancona om van Forum een opera-produktie-eenheid maken en in het oosten des lands één orkest van 145 musici te stichten dat verantwoordelijk is voor de begeleiding van opera en voor de symfonische concerten in Oost-Nederland. Het gevolg hiervan zal zijn dat er in Gelderland en Overijssel 40 arbeidsplaatsen verdwijnen. Het Gelders Orkest heeft op dit moment 80 musici en Forum 105 musici.