Desolate sfeer op in nieuwste choreografie van Reflex; Herinneringen van een vrouw

Gezelschap: Reflex. Nieuw werk: Poussière d'ocre. Choreografie: Michèle Noiret; muziek: collage; decor en kostuums: Michèle Noiret, Boes Diertens en Annemiek Langen; licht: Xavier Lauwers. Gezien: 25/4 Stadsschouwburg, Groningen. Nog te zien: 2/5 Rijswijk, 6/5 Amsterdam, 7/5 Doetinchem, 9/5 Hengelo en 9/6 Rotterdam

Poussière d'ocre heet het laatste nieuwe ballet dat Reflex dit seizoen in première brengt: stof van oker. Gedempt okerkleurig licht overheerst dan ook in deze choreografie van de Belgische Michèle Noiret over herinneringen en fantasieën van een vrouw.

Ze hangt in het begin op een vrijwel donker toneel lusteloos en onderuitgezakt in een leunstoel, luisterend naar de van weemoed doordrenkte stem van Billie Holiday. Er doemt net een glimp op van lichtvangende beelden: een man, contouren van een vervallen, scheefgezakt huis met in de schaduwen daarvan andere mannen en vrouwen, die net als de vrouw in de stoel bevangen zijn door lethargie. In verschillende scènes komen ze tot leven, geen vrolijk leven, troosteloze verlorenheid staat daarin centraal. Soms mengt de vrouw zich in de actie. Vaak dwaalt ze erin rond, de puinhopen van haar gevoelens overziend.

Het werk heeft sterke sfeertekeningen en zit vol bewegingen die het karakter hebben van vertraagd vallen. Lichamen zijgen ineen tegen andere lichamen of houden elkaar in balans als ze naar verschillende kanten uit elkaar naar de grond neigen, zoals uit het lood hangende onderdelen in het decor in evenwicht worden gehouden door andere segmenten. Een enkele maal is er sprake van een machteloze agressiviteit. Meestal bewegen de individuen los van elkaar in de ruimte, een enkele keer voegen ze zich samen tot een groep, zoals herinneringen fragmentarisch in de spelonken van het brein kunnen huizen en plotseling gebundeld worden tot één geheel. Stilte en muzikale begeleiding wisselen elkaar af zonder dat de actie daardoor onderbroken wordt en het wordt nauwelijks duidelijk wat fantasie of wat herinnering is. Wel duidelijk is de totale sfeer van desolatie. Handelingen leiden nergens tot een oplossing. Het stof van oker laat zich wel wat verschuiven, maar legt nooit iets compleet bloot.

De kracht van het werk ligt in het hechte samengaan van toneelbeeld, beweging en belichting en de constant vastgehouden suggestiviteit van de beelden waaraan hoogstens de vele donkerslagen afbreuk doen. De negen dansers van Reflex zijn stuk voor stuk overtuigend en weten ondanks hun individualiteit een homogeniteit op te roepen, hetgeen zeker ook in het maakproces heeft bijgedragen aan het uiteindelijke resultaat.