Andriessen hekelt geslotenheid Japanse economie; Informeel overleg tussen grote handelsblokken over GATT blijft zonder resultaat

TOKIO, 27 APRIL. Europees commisssaris Frans Andriessen heeft Japan scherp gekritiseerd om zijn almaar groeiende handelsoverschot met de Europese Gemeenschap. Andriessen uitte zijn kritiek dit weekeinde tegenover de Japanse minister van internationale handel en industrie, Kozo Watanabe.

Dat gebeurde tijdens het halfjaarlijkse informele handelsoverleg tussen Amerika, Europa, Canada en Japan, dat vrijdag, zaterdag en zondag in het district Fukushima, zo'n 250 kilometer ten noorden van Tokio plaatsvond.

Centraal in het overleg stond de Uruguay-ronde over liberalisering van de wereldhandel. Het overleg tussen 's werelds grootste handelsblokken leverde geen concrete resultaten op, ook geen nieuwe deadline voor de al zes jaar slepende GATT-onderhandelingen. Japan had hierop aangedrongen. De anderen meenden dat een deadline “contra-produktief” werkt.

Aanwezig waren in Japan, behalve de Japanse Miti-minister, Amerika's handelsvertegenwoordiger, mevrouw Carla Hills, Canada's minister van handel, Michael Wilson, en vice-voorzitter Frans Andriessen van de Europese Commissie.

Andriessen telefonisch na afloop over zijn kritiek op Japan: “Ik heb geen moeite met het feit dat Europa een handelstekort heeft met Japan als dat komt door Japans concurrentiekracht. Dat accepteer ik. Maar ik maak er bezwaar tegen dat Europa minder toegang heeft tot Japan dan Japan tot Europa. Probeer maar eens bloemen in te voeren in Japan. Wat je dan al niet aan belemmeringen op je weg vindt. Japan kan onbeperkt investeren in de EG, maar Europa heeft de grootste moeite in Japan te investeren. Neem de telecommunicatie, daarin is Europa wereldwijd sterk, maar in Japan krijgt het geen voet aan de grond. Ik heb ze dat in heel duidelijke bewoording gezegd”.

Zou het helpen?

Andriessen: “De EG heeft geen instrument zoals de Amerikanen hebben met hun SII (Structural Impediments Initiative, red.). Ik maak dan ook bezwaar tegen deze onderlinge handelsbesprekingen als die ten koste gaan van Europa”.

De VS boeken er wel succes mee.

“Binnenkort komt weer een tussentijds verslag uit waar ik heel benieuwd naar ben”, doelend op mogelijk magere resultaten.

Wat voor voorstellen over de GATT heeft Jacques Delors, de voorzitter van de Europese Commissie, vorige week in Washington gedaan aan president Bush?

“Dat zeg ik u niet.”

Waarom vertelt Delors dan wel publiekelijk dát hij voorstellen heeft gedaan?

“Dat is het onderhandelingsspel. Stel als voorbeeld dat wij de Amerikanen vragen hun export van landbouwprodukten - want de voorstellen gingen natuurlijk over de landbouw - verder te verminderen dan waartoe zij bereid zijn. Dan moeten zij vervolgens uitleggen waarom ze dat niet willen. In het openbaar zeggen we dan dat de bal bij hen ligt, dan weet iedereen wat de stand is.”

Verwacht u dat bondskanselier Kohl in juli een doorbraak zal forceren op de wereldtop van de G-7 in München?

“Dat zou mij verbazen. Zoiets lukt alleen als er nog maar één, hooguit twee twistpunten zijn op te lossen. Maar ik zie dat niet gebeuren, ik zie niet dat dat mogelijk is. De bondskanselier loopt dan veel te veel risico, politiek risico. Ik verwacht dan ook niet dat de G-7 de doorbraak brengt. De wereldleiders hebben zich er al twee keer op hun top mee bemoeid, zonder dat het tot enig resultaat heeft geleid.”

Is Kohl niet de aangewezen man om het Franse verzet tegen de landbouwliberalisatie te breken?

“U moet niet het verzet daartegen in Duitsland zelf onderschatten, dat is heel groot.”

Wanneer verwacht u het einde van de GATT-onderhandelingen?

“Ik weet het niet. Volgens mij zijn we door de besprekingen vorige week tussen Bush en Delors dichter bij een oplossing gekomen. En ook het informele overleg dat we dit weekeinde in Japan hadden, heeft ons dichter bij resultaten gebracht. Het was in elk geval een aansporing om de zaken niet onderling te regelen.”

Zoals Japan en Amerika doen met SII?

“Inderdaad. Dat ontwricht de internationale handel.”