Verwarring rond Armeens woonproject; Voorzitter Europolis vermoedelijk belaagd door oude rivaal

DEN HAAG, 25 APRIL. De schermutselingen rondom het ambitieuze Nederlandse initiatief om in Armenië een complete stad "Europolis' te bouwen houden niet op. Eerder deze week berichtten een aantal kranten dat de voorzitter van de Stichting Europolis Foundation, R.J.M. Nieland er met de kas vandoor gegaan was. Zijn huis zou verlaten zijn, het kantoor leeg. Nieland keerde donderdagochtend echter terug van een korte vakantie en stelde thuis vast dat hem een loer was gedraaid. Vermoedens gaan in de richting van zijn oude rivaal, de Haagse zakenman J.A.M. Hendriks.

Europolis is een project dat voorziet in de bouw van een hele nieuwe stad aan de voet van de berg Ararat. Geschatte kosten: 25 miljard gulden. Het van 1989 daterende idee is echter een half jaar geleden min of meer afgeblazen, na de omwenteling in de Sovjet-Unie en de onrust in Armenië.

Het afgelopen weekeinde kreeg een aantal kranten per fax een afschrift van een brief van de "Nederlands-Russische Kamer van Koophandel' aan de raadsman van Nieland, de Haagse advocaat mr. W.E. Pors. Daarin werd gesteld dat het "dossier Europolis' door Hendriks ter bestudering was gegeven aan deze Kamer en dat de Kamer in staat was "tezamen met haar internationale relaties het initiatief tot Europolis verder uit te voeren'. Mocht de Stichting Europolis Foundation geen uitvoering geven aan het initiatief dan “heeft zulks uiteraard vergaande consequenties”, zo schreef de voorzitter van de Kamer, de heer G.P.M. Louwerens.

Hendriks was in het begin van 1989 betrokken bij Europolis. Hij heeft echter geen paspoort als gevolg van een een particulier faillissement en was niet in staat Armenië te bezoeken. Hij werd uit het bestuur gezet, maar ging vervolgens door met het werven van fondsen voor de stad op een eigen girorekening. De Haagse rechtbank verbood hem op straffe van gijzeling zich op welke wijze dan ook met Europolis te bemoeien. Hij hield vol de initiatiefnemer te zijn en ging door een groot aantal prominenten in binnen- en buitenland te interesseren voor Europolis.

Het briefpapier van de Nederlands-Russische Kamer van Koophandel leert dat de Kamer is gevestigd op hetzelfde adres als waar Hendriks een aantal stichtingen huisvest. Sergei Katsiev van de Russische Handelsvertegenwoordiging, een onderdeel van de Russische ambassade, noemt het bestaan van deze Nederlands-Russische Kamer van Koophandel "ongelooflijk'. “Het gaat om een stichting en geen Kamer van Koophandel in de zin van de wet. Wij hebben hier ooit een man van die stichting op bezoek gehad. Daarna hebben we nooit meer iets gehoord, behalve dan dat er onlangs door bemiddeling van deze stichting een toernee van een Georgische dansgroep in het honderd is gelopen.”

Is het gezien de rumoerige geschiedenis van Europolis niet frappant dat de Kamer van Koophandel op hetzelfde adres is gevestigd als Hendriks' stichtingen? Voorzitter Louwerens: “Dat is louter toeval. Dit gebouw telt 400 kamers. Hendriks zit hier ook met een aantal stichtingen.”

Maar is het niet eigenaardig dat uw brief ook is getikt op de schrijfmachine van Hendriks? “Dat zou kunnen. Er staan hier vijf schrijfmachines, die door elkaar worden gebruikt.”

En is het niet merkwaardig dat meneer Hendriks op uw brief met de hand een aantekening heeft gemaakt? “Dat kan. Als we hier met personeel omhoog zitten springt meneer Hendriks wel eens bij.”

Het openbaar ministerie onderzoekt of de Nederlands-Russische Kamer van Koophandel in Den Haag kan worden aangepakt wegens laster of smaad.