Vakbeweging "woedend' over ontkoppeling

DEN HAAG, 25 APRIL. De vakbeweging heeft woedend gereageerd op de mededeling van premier Lubbers dat het kabinet heeft besloten de koppeling tussen lonen en uitkeringen ook volgend jaar los te laten.

De FNV beschuldigde het kabinet gisteren van “woordbreuk” en het CNV liet weten “grote maatschappelijke beroering” te voorzien.

De werkgeversorganisaties VNO en NCW reageerden voorzichtig positief. Zij wezen er vooral op dat het kabinet weliswaar een BTW-verlaging in het vooruitzicht heeft gesteld maar nog geen duidelijk besluit heeft genomen. De financiering is onduidelijk “en daarom heb ik grote twijfel over de feitelijke betekenis van deze voorstellen”, zei VNO-voorzitter Rinnooy Kan. Hij vond een besluit tot ontkoppelen “onvermijdelijk”.

FNV-voorzitter Stekelenburg noemde een BTW-verlaging in combinatie met de ontkoppeling een pakket dat voor wat betreft de inkomensgevolgen niet evenwichtig is. Maar ook hij worstelde met onduidelijkheden in het kabinetsbesluit, vooral ook over de financiering van de BTW-verlaging.

FNV-woordvoerder Van Tongeren uitte zich later in krachtiger bewoordingen. “Het kabinet pleegt verraad aan zijn eigen doelstellingen. In tegenstelling tot de belofte worden de laagst betaalden de dupe. De minima betalen het gelag. Zij worden op achterstand gezet en de ellende is dat dat via de CAO-onderhandelingen niet is repareren. Want de achterstand ten opzichte van de hogere inkomens blijft. De denivellering wordt alleen maar groter in plaats van kleiner”, aldus Van Tongeren.

Het CNV noemt de ontkoppeling van 2 procent “uiterst laakbaar”. Volgens de christelijke vakcentrale wentelt het CDA/PvdA-kabinet de begrotingsproblemen af op de vier miljoen uitkeringsgerechtigden. Het CNV wees er op dat het loslaten van de koppeling bij 2 procent loonsverhoging betekent dat een uitkeringsgerechtigde met een inkomen van 1600 gulden 30 tot 40 gulden verder achterop raakt bij iemand die werkt. Ging het vorig jaar, stelde CNV-bestuurder A.J. de Geus, nog alleen om WAO'ers die “buitenspel” werden gezet, nu geldt dat ook voor 65-plussers en bijstandsmoeders. Hij sprak het vermoeden uit dat de maatschappelijke onrust daarover nog groter zal zijn dan vorig jaar bij de beperkingen die het kabinet toen voor WAO-uitkeringen afkondigde.

De vakcentrale voor middelbaar en hoger personeel, MHP, noemde het onaanvaardbaar dat een besluit tot ontkoppeling gepaard gaat met maatregelen als het gedeeltelijk schrappen van de inflatiecorrectie in de belastingschijven voor de hogere inkomens om de lagere inkomens te compenseren. “De midden- en hogere inkomens betalen zo het gelag voor het ontkoppelingsbesluit van het kabinet.”

Ook de MHP wees erop dat de voorstellen van het kabinet “onhelder” zijn, maar liet weten open te staan voor centraal overleg tussen werkgevers, werknemers en regering als lastenverlichting daarin het centrale thema is. Minister Kok van financiën heeft kort geleden op heropening van dat overleg aangedrongen. Het CNV is van plan, mocht het tot centraal overleg komen, de ontkoppeling, evenals de korting op de WAO-uitkeringen, hoog op de agenda te zetten. FNV-voorzitter Stekelenburg zei weinig te verwachten van een centraal overleg, “al kunnen we natuurlijk altijd proberen het kabinet ervan te overtuigen dat het een andere koers moet inslaan: rechtvaardiger inkomensverdeling en bevordering van de werkgelegenheid”.

Voor een vruchtbaar overleg is vooral meer duidelijkheid nodig over de kabinetsplannen, meende Stekelenburg. Om dezelfde reden liet VNO-voorzitter Rinnooy Kan weten voorlopig “aarzelend” te staan tegenover een heropening van het centraal overleg.