Wolga-Duitsers krijgen dit jaar nog eigen gebied

BONN, 24 APRIL. Nog dit jaar krijgen zogenoemde Wolga-Duitsers een eigen, min of meer autonoom, gebied aan de Wolga. Daarin zullen in etappes ook eigen belastingen kunnen worden geheven.

De bevolking moet voor haar economische ontwikkeling gebruik kunnen maken van de aanwezige grondstoffen en vrijheid krijgen om grond te verwerven en agrarische en andere bedrijven te stichten.

Dit bepaalt een protocol bij een overeenkomst tussen Duitsland en de Russische federatie, dat gisteren in Bonn is getekend. De overeenkomst is voorbereid door een bilatarale regeringscommissie en vloeit voort uit een toezegging die de Russische president Jeltsin vorig jaar november in Bonn deed. Het procotol bekrachtigt de voorgenomen her-instelling van een Wolga-republiek voor de Duitse minderheid op “haar traditionele vestigingsplaatsen” op het grondgebied van de vroegere Sovjet-Unie. De toenmalige Sovjet-leider Stalin hief deze republiek op in 1941, na het begin van de Duitse invasie, en liet haar bewoners over de Sovjet-Unie verspreiden.

De Duitse regering, die deze "volksduitsers' liever in zo'n republiek ziet blijven dan dat zij als "Aussiedler' gebruik maken van hun grondwettelijk recht om naar Duitsland te komen, belooft in de overeenkomst te zorgen voor economische en andere hulp, onder meer ook bij verkaveling van de grond, opleiding en aanschaf en aanpassing van produktiemiddelen. De Bondsrepubliek en Rusland zullen samenwerken in ontwikkelingsprojecten, heet het voorts.

De Wolga-republiek is door Jeltsin vorig jaar voorlopig gesitueerd in een oefen- en kazernegebied van het Rode Leger, wat tot inmiddels verstomde kritiek in Duitsland leidde. De grenzen van het gebied, dat particulier eigendom en een markteconomie zal kennen, worden in de overeenkomst niet aangegeven. De culturele, sociale en economische identiteit en de religieuze rechten van de Wolga-Duitsers worden wèl gegarandeerd maar mogen niet ten laste gaan van de Russische bevolking, zegt de overeenkomst.

De Duitse staatssecretaris Horst Waffenschmidt, die de onderhandelingen met Moskou heeft geleid, riep de Wolga-Duitsers in de vroegere Sovjet-Unie gisteren op om van de nu geboden gelegenheid gebruik te maken. De afgelopen jaren kwamen gemiddeld zo'n 150.000 van de circa 2 miljoen Rusland-Duitsers per jaar naar Duitsland als "Aussiedler', waar zij vaak door een gebrekkige opleiding en geringe taalvaardigheid economisch moeilijk inpasbaar zijn.