Windows: venster op strijdtoneel

Ook in de computerindustrie wisselen goede tijden en slechte tijden elkaar af. Veel ondernemingen hebben het op dit moment moeilijk. De afzet stagneert en scherpe prijsverlagingen hollen de winstmarge uit. Een reus als IBM is drastisch aan het reorganiseren. Duizenden mensen moeten eruit. Apple heeft tot samenwerking met z'n aartsrivaal IBM moeten besluiten. In Nederland ging een bedrijf als Infotheek, dat jaren liep als een trein, failliet.

En boven dit rumoer uit zien we op de top van alle golven een jongeman van 36 jaar die intussen met een vermogen van acht miljard dollar de rijkste man van de Verenigde Staten schijnt te zijn. Bill Gates heet hij; een gesjeesde Harvard student, die toch nog leuk terecht gekomen is. Deze Bill heeft in de achter ons liggende jaren met zijn bedrijf Micro Soft goed geboerd door een produkt als MSDOS te verkopen. Dat staat voor Micro Soft Disk Operating System.

Laten we het voor de eenvoud de verkeersagent binnen een Personal Computer noemen. In een PC werken een toetsenbord, een beeldscherm, een werkgeheugen, schijven voor de opslag van gegevens, een printer en dergelijke in harmonie met elkaar samen. Die harmonie verzorgt het besturingsprogramma MS-DOS, onze verkeersagent. Althans bij de PC's van IBM, de marktleider. En ook bij alle IBM-achtigen, de klonen van de marktleider. Een probleem bij MS-DOS was en is, dat het nogal wat vaardigheden bij de gebruiker veronderstelt. Het is in het jargon van deze tijd een gebruikersonvriendelijk produkt. Je moet nogal wat leren om de verkeersagent de juiste dingen te laten doen. Apple begreep al vrij vroeg dat het anders moest. Er was behoefte aan een vriendelijke bemiddelaar tussen de verkeersagent en de gebruiker. Zo'n bemiddelaar lag bij Xerox in de la; Apple kocht het. In 1984 lanceerde het op zijn Macintosch (de "Mac') een systeem dat met ikoontjes op het beeldscherm werkt. Herkenbare plaatjes; een kind kan de was doen. Bill Gates' Micro Soft werkte nauw samen met Apple; het ontwikkelde bij voorbeeld een fraaie tekstverwerker als MS-Word en een rekenprogramma als Excel.

Ongetwijfeld moet Gates toen al hebben gedacht dat het geen gek idee was om voor de IBM(-achtigen) ook zulke programma's met ikoontjes te gaan maken.IBM zelf en zijn klonen zagen intussen ook wel in dat er behoefte was aan iets vriendelijkers tussen MS-DOS en de gebruiker. Een paar jaar geleden ontbrandde dan ook de strijd. De lucht gonsde van nieuwe produkten in ontwikkeling. Unix, OS/2, Presentation Manager, Windows en noem maar op. Wie Windows van Micro Soft op zijn beeldscherm zag, riep verrukt: dat lijkt wel een Mac! En inderdaad, dezelfde ikoontjes met hetzelfde gemak. De eerste versies waren te langzaam en ze liepen wel eens vast. Heel wat mensen schudden het wijze hoofd. Een IBM(-kloon) is nu eenmaal geen Apple. Begin er niet aan; dit kan nooit wat worden. Weinig mensen zagen wat in Bill's Windows, hij wel. En toen deed hij iets waar nogal wat software-producenten boos over zijn geworden. Die producenten van tekstverwerkers (zoals Wordperfect), rekenprogramma's (zoals Lotus), lay-out programma's (zoals Ventura Publisher) horen graag op tijd met welke verkeersagent hun produkt binnen de computer moet samenwerken. Als MS-DOS van versie 4.1 op een vernieuwde en verbeterde versie 5.0 overstapt wil meneer Wordperfect dit op tijd weten. Hij moet dan immers zijn programma aanpassen aan de eisen van de nieuwe verkeersagent, het nieuwe Operating System. Bill wordt nu verweten dat hij naar buiten toe de schijn heeft gewekt dat OS/2 "het' ging worden. Wordperfect en nogal wat anderen gingen hun programma's dus geschikt maken voor samenwerking met de verkeersagent OS/2. Maar binnenskamers werkte Bill op volle kracht aan de verbetering van Windows. En tegelijkertijd maakte hij de tekstverwerker MS Word, het rekenprogramma Excel en nog een aantal programma's - die hij tot dusver voor Apple had ontwikkeld - klaar voor Windows. Windows 3.0 kwam in 1991 op de markt; het zag en het overwon. Een beetje IBM-PC(-kloon) draait nu "onder' Windows, zoals dat heet. En is daardoor qua gebruiksgemak bijna niet meer van een Apple Mac te onderscheiden. Vorig jaar is de omzet van Bills Micro Soft met 56 procent gestegen! En niet alleen door Windows. Maar ook doordat een aantal van zijn andere produkten (een tekstverwerker, een rekenprogramma) die op de Apple Mac al een succes waren nu door de IBM-achtigen met Windows gebruikt kunnen worden. Is het gek dat bij voorbeeld Wordperfect Bill nu verwijt dat hij ze op het verkeerde been heeft gezet? Als het waar is, is het niet netjes maar wel slim. De Federal Trade Commission zal het uitzoeken.

En mag Bill programma's als MS Word, Excel en dergelijke die hij voor Apple had ontwikkeld nu aan de concurrentie slijten? Kan dat zomaar? Volgens Gates, wel, volgens Apple niet. Vandaar nog een proces.

Gates lijkt er niet wakker van te liggen. Daar heeft hij geen tijd voor. Hij moet een explosief groeiende onderneming, die opereert aan het front van de technische ontwikkeling, op de rails houden. Zijn grootste zorg is voldoende knappe koppen aan te trekken. Wie hem vraagt wat het belangrijkste is wat hij heeft gedaan, krijgt als antwoord :"I hired some smart guys'. Micro Soft schuimt regelmatig 137 universiteitscampussen af, soms vier keer per jaar. Verleden jaar werden 120.000 sollicitatiebrieven doorgenomen en 7400 gesprekken gevoerd. Daaruit werden 2000 "smart guys' geselecteerd. Wat je hebt gestudeerd doet er niet toe, als je maar voldoende "bandwidth' hebt. Bandbreedte, ofwel intellectuele potentie.

Een troostrijke gedachte voor wie bang is dat computers "de mens' verdringen.