Studie Erasmus Universiteit; Particulieren betalen te veel ziektepremie

DEN HAAG, 24 APRIL. Particulier verzekerden hebben volgens onderzoekers van de Erasmus Universiteit in Rotterdam in de periode 1987-1991 ongeveer 250 miljoen gulden te veel betaald aan WTZ-heffing. Dit jaar zouden particulier verzekerden volgens voorzichtige ramingen 220 miljoen gulden te veel betalen.

Dit jaar had de WTZ-heffing ongeveer 300 gulden per volwassen verzekerde kunnen zijn in plaats van 414 gulden, aldus het onderzoek, waarvan de resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Openbare Uitgaven.

De WTZ-bijdrage is een premie die alle particulier verzekerden moeten afdragen aan hun ziektekostenverzekeraar om verliezen op niet-kostendekkende polissen te dekken, bovenop de premie voor de maatschappijpolis. De verzekeraars dragen de premie vervolgens af aan een centrale kas, waaruit zij dan weer kunnen declareren.

De onderzoekers van het Instituut Beleid en Management Gezondheidszorg van de Erasmus Universiteit lopen vooruit op de uitkomsten van het onderzoek naar de premie-ontwikkeling bij particuliere verzekeraars en de ontwikkeling van de kosten in de gezondheidszorg. De bureaus Moret, Ernst & Young en Berenschot leggen daaraan de laatste hand, waarna de Algemene Rekenkamer de resultaten zal controleren.

Dit onderzoek wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van WVC en de organisatie van particuliere ziektekostenverzekeraars, het KLOZ. Zij verschillen sterk van mening over de mogelijkheden om de particuliere premies aan te passen. Volgens WVC kunnen de premies ten minste 15 procent omlaag, de verzekeraars houden het op enkele procenten.

De particuliere verzekeraars krijgen sinds 1987 de verliezen op de standaardpolissen en standaardpakketpolissen gecompenseerd. Deze polissen, die zijn bedoeld voor bejaarden, ex-vrijwillig ziekenfondsverzekerden, mensen met een hoog ziekterisico en sinds dit jaar ook studenten, kennen een wettelijke maximumpremie. Daarmee kunnen niet alle kosten worden gedekt.

Op basis van onder meer cijfers van de Stichting Uitvoering Omslagregeling, die met de uitvoering van de WTZ is belast, blijkt dat de omslagbijdrage WTZ bijna elk jaar hoger was dan het benodigde bedrag om het verlies op de standaard(pakket)polissen te dekken.

Pag.3: Onderzoek: ziektepremie kan omlaag

Het geraamde overschot van dit jaar (220 miljoen) zou betekenen dat de WTZ-heffing ongeveer ƒ 55 lager had kunnen zijn. Als ook de overschotten uit vorige jaren worden meegeteld (250 miljoen), zou de WTZ-heffing nog eens eenmalig met ƒ 65 kunnen worden verlaagd, dus in totaal met ƒ 120. Volgens de onderzoekers zouden de particuliere ziektekostenpremies met 15 tot 20 procent omlaag kunnen, mits ook de vrijgevallen reserves die verzekeraars hebben aangehouden voor de vergrijzing van het verzekerdenbestand voor premieverlaging worden gebruikt. Dit komt overeen met percentages (15-30 procent) die staatssecretaris Simons (volksgezondheid) in januari noemde vlak voordat besloten werd een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren.

Simons overweegt de WTZ-bijdrage te vervangen door een inkomensafhankelijke premie voor iedereen, dus ook ziekenfondsverzekerden. Zolang deze regeling Omslag Bijdrage Ouderen er niet is, moet de WTZ-bijdrage worden verlaagd, vindt Simons.

WVC en KLOZ willen voorlopig niet reageren op de uitkomsten van het Erasmus-onderzoek, omdat de WTZ-premie expliciteit in het onderzoek van Moret/Berenschot aan de orde komt.

De Erasmus-onderzoekers vinden het opvallend dat in de uitvoering van de WTZ een wettelijke heffing wordt vastgesteld door een orgaan waarin alleen de particuliere verzekeraars het voor het zeggen hebben. “Informatie over de grondslag van de WTZ-heffing blijkt zeer moeilijk te achterhalen, ook door de ambtenaren van Simons. De democratische controle op de uitvoering van de WTZ is beperkt”, concluderen de onderzoekers. Volgens hen is dat des te opvallender, omdat de negatieve inkomenseffecten van de sterke verhoging van de WTZ-heffing een zware hypotheek leggen op het arbeidsvoorwaardenoverleg en daarmee het sociaal-economisch beleid van de overheid. De inkomenseffecten beïnvloeden bovendien de invoering van de stelselwijziging ziektekostenverzekeringen.

De afgelopen jaren is met een flinke toename van het aantal standaardpakketpolissen (120.000 in 1987, dit jaar ruim 600.000) de WTZ-bijdrage fors gestegen. De bijdrage gaat in 1993 wellicht enkele tientjes omhoog omdat vanaf dit jaar ook studenten een standaardpakketpolis kunnen nemen.