Ferdi Tajiri Stroom HCBK, Toussaintkade 55, Den ...

Ferdi Tajiri Stroom HCBK, Toussaintkade 55, Den Haag. T/m 31 mei. Wo. t/m zo. 13-18u.

Rob Scholte Stroom HCBK, Koninginnegracht 35, Den Haag. T/m 31 mei. Ma. t/m vr. 11-17u. Za. en zo. 12-17u.

Amazone Amazone, Singel 72, Amsterdam. T/m 10 mei. Di. t/m vr. 10-17u.

Ferdi Tajiri

Terwijl je een duik zou willen nemen voor een zachte landing in "Mother's Invention', het hoofd te rusten wilt leggen tussen haar zachte meeldraden om vervolgens weg te dromen naar een mooiere wereld onder begeleiding wellicht van de bedwelmende deunen van Ravi Shankar of "Lucy in the Sky with Diamonds', houden wit grind en een vermanende stem je op afstand. “Nee, niet aanraken, de beelden zijn te kwetsbaar.”

Hoewel de "Hortisculptures', half plant-, half insektachtige beelden vol erotische verwijzingen met namen als "Vulva Pseudodomestica', "Mellow Yellow High' en "Plastic Fantastic Lover', nog in behoorlijke staat verkeren, hebben de jaren er wel vat op gekregen. De wat fletse en bedompte beelden van kunstbont en schuimrubber doen de taboedoorbrekende jaren zeventig van leefkuil en NVSH herleven.

De "Hortisculptures' zijn gemaakt door Ferdi Tajiri in de laatste jaren van haar leven. Zij werd in 1927 in Arnhem geboren als Ferdina Jansen en stierf in 1969. Haar absurde "hortisculpturen' doen denken aan de vrolijk gekleurde beelden van Niki de Saint Phalle. Ook Ferdi Tajiri's tentoonstelling in Den Haag is vrolijk stemmend, al staan haar beelden opgesteld in de wat vochtige fabriekshalachtige ruimte van het HCBK.

De expositie is zorgvuldig gepresenteerd en voorzien van een goed gedocumenteerde catalogus. Tajiri's beelden kunnen gemakkelijk als "gedateerd' worden afgedaan, maar wat dan nog? Uiteindelijk velt de tijd alle kunst.

In het HCBK zijn, naast de hortisculptures, ook sieraden van Ferdi Tajiri te bezichtigen en er wordt een korte film over haar vertoond, gemaakt in 1955 door haar echtgenoot Mhinkichi Tajiri. Ferdi rijdt op een motorfiets door Parijs, last sieraden in elkaar, bezoekt de werkplaats van Ossip Zadkine, poseert in existentialistische houding om haar juwelen tot hun recht te laten komen. Prachtig gedateerd allemaal. Wie toch iets van Ferdi's beelden wil voelen kan het beste de verleidelijke catalogus kopen (25 gulden). De harde kaft is bekleed met een zwart-wit tijgervelletje: super synthetisch maar ook lekker zacht.

Stroom HCBK, Toussaintkade 55, Den Haag. T/m 31 mei. Wo. t/m zo. 13-18u.

Rob Scholte

In de expositieruimte De Bovenkamer van Stroom HCBK staan, in het kader van de beeldende-kunstmanifestaties Allocaties van de Floriade, tien ficussen op de vloer. Het loof is geknipt in de vorm van kruizen.

Aan de wand hangt Scholtes schilderij "Het geheim van de dichter', een portret van een willekeurige poëet, een man die model staat voor zijn soort. Hij draagt een monocle en heeft een voor de helft opengewerkt schedeldak. Over zijn linker hersenhelft staan woorden als "hope', "imitation', "human nature', "individuality' en "locality'. Bij zijn linkeroog is binnen de cirkel van zijn monocle het woord "langue' geschilderd.

De dichter kijkt met één oog schuin naar buiten over de levende sculpturen heen door het raam van Stroom HCBK. De suggestie wordt gewekt alsof hij het geweest is die - als gevolg van een coördinatieprobleem tussen zijn hersenhelften - de ficussen bewerkte.

“We moeten telkens als zich een nieuw blad aandient weer een knipje maken. De planten gaan er niet dood van,” vertelt kunstacademie-studente Charlotte van der Dussen, die een oogje in het zeil houdt. Dat Scholtes planten opgevat moeten worden als Hollandse Bonsais, nu Scholte voor langere tijd in Japan verblijft, wijst Van der Dussen van de hand. “Hij heeft vroeger al eens een schilderij gemaakt met in model geknipte bladeren.” Ze zoekt in een catalogus en levert het bewijs.

“Wat ik niet begrijp is dat hij juist de linker hersenhelft heeft blootgelegd. Ik wilde hem daarover om uitleg vragen na afloop van een dialoog met schrijver Atte Jongstra. Vind je dat ongepast?” Nee, dat lijkt mij niet. “Een bevredigend antwoord kreeg ik niet,” zegt ze, “maar volgens mij heeft Scholte iets over de gevoelsmatige kant van poëzie willen zeggen.”

Stroom HCBK, Koninginnegracht 35, Den Haag. T/m 31 mei. Ma. t/m vr. 11-17u. Za. en zo. 12-17u.

Amazone

De afgelopen tien jaar verlieten meer vrouwen dan mannen de kunstopleidingen. Het aantal kunstenaressen dat de laatste jaren prijzen in de wacht sleepte, hield daarmee echter geen gelijke tred. Sinds 1985 ontvingen bijvoorbeeld slechts zeven vrouwen een Prix de Rome, de oudste prijs in Nederland voor jonge kunstenaars, en dat is 14 procent van het totaal; in de honderd jaar die daaraan voorafging was dat nog 22 procent. Een opmerkelijk verschil, omdat in Nederland van de top toch meer dan 14 procent vrouw is.

“Succes geeft vleugels. Succes en toch het minimumloon niet gehaald. Voor succes is artistiek talent alleen niet voldoende,” stelt Stichting Amazone in een brochure over de positie van de vrouw in de kunst.

Onder de titel "Een geslaagde start' bestaande uit een reeks van drie tentoonstellingen, komt recent werk aan bod van elf kunstenaressen. Hun werk is geselecteerd door Ella Reitsma, recensente van Vrij Nederland, en Fred Wagemans, hoofdconservator van Museum Fodor. Half juni organiseert Amazone een forumdiscussie over de beroepspositie van kunstenaresssen in het Stedelijk Museum in Amsterdam.

In de eerste tentoonstelling komen schilderijen van Marijke Bruin en Xandra Donders, kleurenfoto's van Meta van Arkel en kleine sculpturen van Trudi van den Berg aan bod.

Van den Berg zorgt voor een vrolijke noot met Hollandse kitsch. Een koekoeksklok-achtig object hangt aan de muur. Er is een koeiekop in verwerkt, wanneer je die ronddraait hoor je een koe loeien. Aan hetzelfde object hangen twee bloempotjes met bieslook als een weegschaal vrijwel in evenwicht. Het geheel is gedecoreerd met folkloremotieven uitgevoerd in glimmend chroom.

De getoonde kunst van "Een geslaagde start' is gaaf, museumwaardig maar ook bekend. Dat kunstenaars vandaag de dag op de toppen van hun tenen moeten lopen om in de prijzen te vallen verhindert aan de andere kant dat onbekende paden betreden worden.

Amazone, Singel 72, Amsterdam. T/m 10 mei. Di. t/m vr. 10-17u.