Dodental na explosies in riool van Mexicaanse stad loopt nog steeds op; Salinas handelt ramp persoonlijk af; Het ontsnappen van benzine- of gas dampen is iets dat dagelijks gebeurt

MEXICO STAD, 24 APRIL. De Mexicaanse president Carlos Salinas de Gortari heeft gisteren persoonlijk het initiatief naar zich toegetrokken voor de afwikkeling van de ramp met de explosies in de riolering van de stad Guadalajara. Volgens de laatste gegevens zijn bij de catastrofe tussen de 210 en 250 mensen om het leven gekomen. Het aantal gewonden is opgelopen tot 1500. Vermoedelijk zijn er nog enige honderden vermisten, terwijl het aantal daklozen vele duizenden bedraagt.

President Salinas kondigde gisteren, aan het eind van zijn korte bezoek aan Guadalajara, aan dat hij het onderzoek naar de oorzaak van de ramp in handen heeft gelegd van de federale procureur, Ignacio Morales Lechuga. Morales heeft 72 uur, oftewel tot zondagochtend, van de president gekregen om een rapport op tafel te leggen. De president is met deze opdracht dus voorbijgegaan aan de staatsprocureur. Algemeen wordt dit gezien als een aanwijzing dat Salinas verdere kritiek wil voorkomen op het tot nu toe wankelmoedige gedrag van de lokale autoriteiten.

Hetzelfde geldt voor de presidentiële maatregelen omtrent de coördinatie en afwikkeling van de uit het buitenland binnenkomende hulpgoederen. In het verleden is corruptie op grote schaal geconstateerd met hulpgoederen en fondsen bij rampen in Mexico. De buitenlandse hulp aan Guadalajara zal nu door het ministerie van buitenlandse zaken in goede banen worden geleid, zo kondigde Salinas gisteren aan.

In de nasleep van de ramp heeft burgemeester Enrique Dau Flores van Guadalajara gisteren zijn functie ter beschikking gesteld, in elk geval gedurende de looptijd van het onderzoek door de federale procureur. De hoofden van de gemeentelijke diensten van waterleiding en riolering, van de afdeling algemene diensten en van de brandweer hebben hun ontslag ingediend. Burgemeester Dau heeft woensdagavond tegenover journalisten toegegeven dat hij de klachten van bewoners van de wijk Reforma over gas- of benzineluchten uit het riool heeft onderschat.

De onderzoeksopdracht aan procureur Morales onderstreept nog eens de onduidelijkheid die er bestaat over de oorzaak van de ontploffingen in het riool van Guadalajara. Hoewel gouverneur Guillermo Cosió van de staat Jalisco - waarvan Guadalajara de hoofdstad is - woensdagavond publiekelijk het spijsoliebedrijf La Central ervan beschuldigde het uiterst explosieve hexaangas op de riolering te hebben geloosd, twijfelen deskundigen steeds openlijker aan deze versie van de gebeurtenissen. Steeds openlijker ook wordt de naam van het staatsoliebedrijf Pemex in verband gebracht met de ontploffingen. Pemex heeft woensdag al een verklaring uitgegeven waarin het elke betrokkenheid ontkent.

Volgens twee door de krant El Financiero aangehaalde chemici zijn er vele tonnen van het dure hexaangas (ook wel petroleumether genoemd) nodig om een verwoesting tot stand te brengen zoals die in Guadalajara. De bedrijfsleider van La Central bevestigde gisteren dat zijn fabriek een systeem heeft dat het eventuele ontsnappen van hexaangas controleert. La Central gebruikt hexaangas om olie uit zaden te winnen. De door El Financiero aangehaalde deskundigen wijzen bovendien op de mogelijkheid dat ondergrondse benzinetanks te maken kunnen hebben met de explosies. Hoewel het staatsoliebedrijf Pemex strikte maatregelen voor de opslag van benzine heeft uitgevaardigd, hoeven die niet noodzakelijkerwijs te worden opgevolgd door de verschillende benzinestations, aldus deze chemici. Volgens de deskundigen zou het niet de eerste keer zijn dat benzine of benzinedampen ontsnappen. “Dat is iets wat dagelijks gebeurt”, zo lieten zij El Financiero weten.

De Mexicaanse politiek heeft zich gisteren eensgezind opgesteld met de eis tot een grondig en volledig onderzoek naar de oorzaak van de ramp. In het Huis van Afgevaardigden werd hiertoe na een debat van vier uur een Kamerbrede motie aangenomen. De voorzitter van de oppositiepartij PRD, Heberto Castillo, waarschuwde gisteren dat ook Mexico Stad het gevaar loopt van ondergrondse ontploffingen, omdat “er hier wel honderdmaal zoveel chemicaliën worden geloosd”.

Ook gisteren gingen de reddingswerkzaamheden nog door in de wijk Reforma, maar het aantal nog levend onder het puin aangetroffen slachtoffers was op de vingers van een hand te tellen. Delen van de stad werden ontruimd uit voorzorg voor mogelijke nieuwe ontploffingen, die zich evenwel niet voordeden. Geleidelijk aan werd begonnen met het inzetten van zwaarder graafmaterieel; een teken dat de reddingswerkers weinig hoop meer hebben nog overlevenden te zullen aantreffen.