TNO ontwikkelt positioneersysteem voor de bouw

TNO Bouw heeft een computergesteund systeem ontwikkeld om nauwkeurig positie te bepalen in de bouw.

Het systeem, CAPSY gedoopt (Computer Aided Postioning System) maakt meetlint en theodoliet op de bouwplaats overbodig. Het apparaat wordt inmiddels produktierijp gemaakt door het Amerikaanse bedrijf SpectraPhysics LaserPlane. Dat vergt nog de nodige inspanning, zegt Leon de Vos van TNO Bouw. Immers, als het in de bouw gebruikt moet worden, mag het niets kosten en moet het in de achterbak van een Mercedes passen.

Uitgangspunt voor het positioneersysteem is het aloude principe van de driehoeksmeting. In de ruimte worden drie reflecterende streepcodes opgehangen of neergezet. Met een snel ronddraaiende laser worden vervolgens de reflectoren gelezen. Eerst wordt vastgesteld of de weerkaatste laserstraal inderdaad afkomstig is van de reflector en vervolgens wordt - allemaal in een tijdsbestek van milliseconden - de hoek gemeten. Als de hoeken tussen de drie reflectoren gemeten zijn dan, zo leert de triangulatie, kan men de positie bepalen.

De bepaling van de hoeken moet gebeuren met een nauwkeurigheid van eenduizendste graad. Mechanisch is dat onhaalbaar; geen enkel motortje - nodig voor de ronddraaiende laser - is zo nauwkeurig. De oplossing die TNO bouw heeft toegepast om de meetonnauwkeurigheid te corrigeren via de software. Daardoor is het mogelijk om met goedkope onderdelen toch een uiterst nauwkeurig apparaat te bouwen.