Tijdgeest

Is de jeugd van tegenwoordig slechter dan die van vroeger? Of beter, anders, leuker? Met andere woorden: is de jeugd van tegenwoordig? Ja, er is een tijdgeest.

Er volgt nu beschrijvende sociologie door een amateur. Ik ken iemand die er een hekel aan heeft. ""Amsterdamse school'', zegt hij dan, ""daar houden ze bij de NRC van'' en hij trekt er een vies gezicht bij.

Je kunt het vooral aan het haar zien, de tijdgeest. Nozems zoals Van der Elsken ze fotografeerde, hadden te veel vet in te lang haar en kamden het achter in een gootje. Het onbetrouwbare gezag van voor de oorlog had te hoge scheidingen. De Amerikaanse crew cut staat borg voor law and order type Watergate en oorlogsmisdaden. De lange golvende manen van de jaren zeventig vertegenwoordigden vrede, softe drogen en uit de hand gelopen citroenplanten achter bruin geschilderde kozijnen. Het meest typerende kapsel van nu is de coupe afgehakt. Men neme een tondeuse en schere alle haar weg onder het horizontale vlak door de oorlellen.

Is de jeugd slecht? Met andere woorden: is er slecht haar? Nee, dat is onzin natuurlijk. Alleen, het is even wennen, deze half kale neten. De jeugd is niet slecht, de jeugd is anders.

Hoe is de jeugd nu? De jeugd van tegenwoordig kenmerkt zich door de volgende conversatie. ""Chantal, ga je mee.'' ""Ik heb geen tijd.'' ""Corine, ga jij mee?'' ""Ik kom zo.'' De jeugd van tegenwoordig is samen alleen, zo samen en zo alleen. Sommigen lopen rond met zo'n vooringenomen geborneerd smoel, zo van "ik eerst', dat ik er versnelde hartslag van krijg.

Ze hebben teveel geld, surf boarden, kleren, mountain bikes, gel, chaos, kapsones, pretenties, en te weinig zelfreflectie, rust, fantasie, en vooral te weinig ruggegraat. Nee, dan wij. ""Hang niet in je stoel'', voegde men mij vroeger toe. Maar ik had zo'n geweldig sterke en flexibele ruggegraat, dat dat juist helemaal geen probleem was.

De tijdgeest houdt zich vooral bezig met de vorm, de buitenkant, de verschijning, het imago. De juiste schoenen, de juiste tekstteksttekst rugzak, de juiste mountainbike, het juiste brilmontuur type mountainbike, de juiste brommer met een helm in de juiste staat van veroudering, de juiste achteloosheid, de juiste jacks met borduursel van een kwaliteit die oma op haar slopen zou wensen, de juiste blouses die gemaakt lijken door een dronken patchworkster. Zelfs het verzet, de rebellie, heeft voorgeschreven vormen: soldatenlaarzen door de jongens verplaatst onder een hoek van 70 graden, bij de meisjes met henna haar en teveel mascara, verhuld door wapperende zwarte rokken.

Gelukkig loopt ook de eeuwigheid nog rond. Jongens waaraan niets opvalt behalve hun perzikhuid en hun bliksemsnel reactievermogen, meisjes die dromend rondlopen met ogen als meren, ogen waar een hele school zich in kan verliezen.

De jeugd van tegenwoordig is maar eens jong.