Succes verzekerd maar onzeker

DE OPLOSSING ligt voor het grijpen. Het moeizame gezoek op overbelaste begrotingen naar nog wat dollars, marken en guldens om de ergste nood in Oost-Europa en Afrika te lenigen, de sofistische discussies over de relatieve toelaatbaarheid van verschillende graden van armoede en ellende, het kan allemaal met één pennestreek overbodig worden gemaakt.

Maak van de bijna zes jaar oude Uruguay-ronde een succes en de wereldeconomie zal dank zij verruiming van de handel een stimulans krijgen van een extra tweehonderd miljard dollar. Volgens berekeningen van de OESO zal ruwweg de helft daarvan ten goede komen aan de armlastigste gebieden.

De aantrekkelijkheid van het doen slagen van de beraadslagingen binnen de GATT (Overeenkomst over Tarieven en Handel) ligt er vooral in dat de werking van het mechaniek van handelsuitbreiding door het opheffen van kunstmatige belemmeringen meer dan bewezen is. De welvaartsgroei in de wereld gedurende de afgelopen veertig jaar is grotendeels daaraan te danken geweest. Er zijn nog wel een paar andere factoren te noemen zoals de technologische revolutie en de spreiding van inkomen, maar zonder de spectaculaire toeneming van de internationale handel zou het resultaat daarvan beduidend minder zijn geweest. Er is dus alle reden voor prolongatie.

WAAROM GEBEURT dat dan niet? Iedere keer wanneer politieke leiders samenkomen om over de Uruguay-ronde te overleggen, belijden zij hun geloof in de betekenis van handelsverruiming voor welvaartsgroei. Bush bij Lubbers en Delors (vorig jaar in Den Haag), Kohl bij Bush (onlangs in Washington), Delors en EG-voorzitter Anibal Cavaco Silva bij Bush (gisteren opnieuw in Washington) zeggen het elkaar na. Niemand van betekenis twijfelt aan het nut van een doorbraak in het GATT-overleg.

Maar de afronding van de besprekingen is nu anderhalf jaar overtijd. Midden volgend jaar loopt het mandaat af dat het Amerikaanse Congres de president voor deze onderhandelingen heeft verleend en de stemming in de volksvertegenwoordiging van de Verenigde Staten wordt er niet beter op. Volgens Amerikaanse waarnemers komt het er, gezien de presidentsverkiezingen in november, dit jaar niet meer van. Delors hoopt op een doorbraak deze zomer, maar hoe die er uit moet zien laat de voorzitter van de Europese Commissie in het midden.

Het gaat misschien te ver de pyramide om te keren en de protectionistische Europese landbouwpolitiek alvast aansprakelijk te stellen voor alle ellende die voortvloeit uit een mislukking van het handelsoverleg. Maar dat de Gemeenschap een zware last torst staat vast. In de eerste plaats, zoals Delors zijn Amerikaanse gastheren toegaf, in de directe financiële betekenis voor de Gemeenschap zelf. Maar vervolgens ook in de mate van verantwoordelijkheid die haar kan worden toegeschoven zolang de soevereine weg naar eigen ontwikkeling die handelsverruiming de armlastigen in deze wereld biedt, gebarricadeerd blijft.

HANDEL EN HULP zijn de instrumenten van ontwikkelingssamenwerking. Maar zonder handel is hulp een leeg gebaar. Immers, wat is de zin van produktie zonder consumptie? De markten van de rijken zullen moeten worden geopend voor de armen. Allen zullen er ten slotte van profiteren. De Uruguay-ronde mag dus niet mislukken.