Strop dreigt voor banken bij Erica bouwbedrijf

LEIDEN, 22 APRIL. De banken ABN Amro, Pierson, Heldring & Pierson en Westland Utrecht dreigen miljoenen guldens te verliezen op hun leningen aan de aannemer en projectontwikkelaar Erica UM Group. Door verliesgevende projecten en het failliet van de Zweedse aandeelhouder UM Gruppen staat Erica aan de rand van de afgrond.

De banken, die tientallen miljoenen guldens hebben gestopt in Erica, hebben de kredietkraan vorige week woensdag dichtgedraaid. Om schuldeisers te kunnen betalen en het bedrijf overeind te houden moet Erica onroerend goed verkopen.

Met deze aangekondigde verkoop heeft algemeen directeur F. Swaak vorige week enkele onderaannemers van Erica Beheer - dochter van Erica UM - te nauwernood kunnen weerhouden van een faillisementsaanvraag. Eerder deze maand stapten financieel directeur M. Ooms en de voltallige raad van commisarissen op, ondermeer omdat Swaak - die tevens groot-aandeelhouder is - zich verzette tegen hun voorstel om surséance van betaling aan te vragen.

De banken hebben nagenoeg alle projecten van Erica in zekerheid gekregen. Daardoor zijn zij feitelijk de baas bij de projectontwikkelaar. De grootste schuldeiser - ABN Amro - zou overwegen de leiding van de projectontwikkelaar in handen te nemen. De banken proberen ook hun vorderingen veilig te stellen. Voor ABN Amro dreigt overigens een grote strop, omdat de vorderingen van deze bank onvoldoende zijn afgedekt. Tegenover de 25 à 30 miljoen gulden die de bank - volgens Ooms - bij Erica heeft uitstaan, staan ongeveer 10 miljoen aan zekerheden.

Pierson staat er beter voor omdat de bank Erica's paradepaardje "Schutterspoort' - een prestigieus kantoorpand in Leiden - in zekerheid heeft. Schutterspoort zou voor ruim 20 gulden kunnen worden verkocht terwijl Pierson ongeveer 14 miljoen gulden van Erica te goed heeft.

Vorige week spande Pierson - buiten medeweten van Erica - een rechtszaak aan tegen de Haarlemse liftenfabriek Möhringer, die de lift in Schutterspoort had stilgezet wegens een vordering van 100.000 gulden.

Westland Utrecht tenslotte loopt het geringste risico. Deze hypotheekbank stak de afgelopen jaren ruim 3 miljoen in projecten van Erica.

Swaak zegt oveenstemming te hebben met de onderaannemers, waarbij hij voor 7 miljoen gulden in het krijt staat. “De schuldeisers krijgen 20 procent van hun vorderingen en voor de rest een hypotheek op bestaande panden, die binnen een half jaar verkocht moeten worden”, zegt Swaak, die daarbij uitgaat van de toekomstige verkoopwaarde. Bovendien heeft een onbekende particulier 1,5 miljoen in het bedrijf gestopt.

De vraag is of de Schutterspoort en enkele kleinere projecten wel binnen een half jaar voor een mooie prijs kunnen worden verkocht, nu de onroerend goedmarkt voor lange tijd is ingezakt. “De situatie is zeer moeilijk”, vindt voormalig financieel directeur M. Ooms. De afgetreden president-commissaris K. Beyen heeft “weinig vertrouwen dat er een oplossing komt”.

De “te grote hoeveelheid risicovolle projecten” (Ooms) heeft het eigen vermogen van Erica UM uitgehold. Volgens directeur Swaak is het garantievermogen “wat minder dan” dan 15 miljoen gulden ervan uitgaande dat de panden goed kunnen worden verkocht. Ooms noemt dat bedrag te hoog en vindt dat het eigen vermogen op nul moet worden gewaardeerd.

Bijkomend probleem is dat de financier Underhall Modernising Real Estate zich begin dit jaar heeft teruggetrokken, nadat zijn Zweedse moeder UM Gruppen failliet is gegaan. Underhall bezat de helft van de aandelen, die voor het overige in handen zijn van Swaak Beheer, de privé-beleggingsmaatschappij van Swaak. Het pakket van Underhall ligt bij de Zweedse bank Folksam in Stockholm te wachten op een koper. Swaak zegt het pakket te willen kopen voor een “enorm bedrag”.