"Aanstaande wereldkampioen schaken speelt in Dortmund'; Kroonprinsen tegen Kasparov

DORTMUND, 22 APRIL. Met een mengeling van zelfingenomen tevredenheid en gepaste trots bazuint het fraai uitgevoerde programma van het sterkste schaaktoernooi dat ooit in Duitsland plaatsvond: “De aanstaande wereldkampioen speelt in Dortmund”. De organisatoren van de Chess Meeting '92 weten ook wel dat de volgende uitdager van Kasparov momenteel in Linares speelt, maar tevens weten zij dat de wereldkampioen zelf niet de enige is die gelooft dat geen van deze resterende kandidaten het in zich heeft een geslaagde greep naar de macht te doen.

De speler die daartoe wel in staat geacht moet worden is in deze visie ofwel een nog grote onbekende of hij speelt nu inderdaad in Dortmund. De meest genoemde kroonprinsen van de laatste tijd zijn Viswanathan Anand en Vassily Ivantsjoek, beide spelers die Kasparov al eens een toernooioverwinning afsnoepten. De kroonprins die zichzelf het vaakste noemt is Gata Kamsky, de 17-jarige Amerikaan van Russische afkomst. In een hechte samenwerking met zijn vader Rustam heeft hij het tot zijn levenstaak gemaakt Kasparov te vernietigen. De vierde naam die sinds kort in geen enkele speculatie zal ontbreken is die van Aleksei Sjirov uit Letland. Sjirov speelde nog nooit in een toernooi van dit kaliber, maar de afgelopen twee jaar won hij in zijn wervelende en vaak ronduit geniale stijl zoveel andere toernooien dat hij probleemloos oprukte naar de achtste plaats op de wereldranglijst. Jeroen Piket mocht ervaren dat een rating van 2615 een mooi visitekaartje is en werd aangetrokken als een van de overige jeugdige toppers die Kasparov het vuur na aan de schenen moesten leggen. Graag had de organisatie ook een jong talent uit eigen land uitgenodigd, maar helaas voor hen konden zij niet om de 43-jarige Robert Hübner heen die al vele jaren onbetwist Duitslands sterkste schaker is. De publiciteitsschuwe Hübner is een ramp voor de publiciteitsgerichte organisatoren. De pers krijgt geen woord van hem te horen en zelfs de officiële opening wist hij te ontlopen. Hübner is ook de enige deelnemer die niets moet hebben van de hoogst originele aankleding van de speelzaal. Een speelzaal, die niet voor niets wordt aangeduid als "de arena'. Aan vier kanten omgeven door tribunes spelen de schakers als in een boksring, waarbij ze slechts verlicht worden door vijf spotlichten. Boven de speeltafels, vier in de hoeken van de ring en de tafel van Kasparov in het midden, hangt een constructie met twintig monitors, vijf voor iedere tribune, waarop alle partijen gevolgd kunnen worden.

Na vijf ronden moet Kasparov tot zijn grote ongenoegen de eerste plaats delen met Ivantsjoek, met wie hij gisteren remise overeenkwam. Een ongedeelde eerste plaats met een bijna beslissende voorsprong had tot de mogelijkheden behoord, maar na een voorspoedig begin moest Kasparov een flinke teleurstelling slikken. In de eerste ronde verliep zijn treffen met Sjirov conform Kasparovs grote wens om in zulke eerste ontmoetingen met spelers die hij serieus neemt, hard toe te slaan. De tweede partij kostte nauwelijks denkwerk omdat Anand een stuk weggaf en na 17 zetten opgaf. Toen kwam de genoemde kink in de kabel en dat uitgerekend tegen de gehate Kamsky. Veel eer kon Kamsky overigens niet inleggen met deze overwinning, want het was voornamelijk Kasparov zelf die zijn stelling om zeep hielp. Met een weergaloos nieuwtje had hij een zo goed als gewonnen stand bereikt, toen hij, meegesleept door zijn wens om Kamsky te kleineren, een tweede stuk offerde. Nadat hij de rekening voor zijn overmoed gepresenteerd had gekregen probeerde hij in een urenlange analyse met zijn secondant Azmaiparashvili het leed van zich af te schudden. Een dag later haalde hij zijn gram tegen Piket, die in een goed gespeelde partij plotseling het spoor bijster raakte. In de resterende ronden lijkt het programma van Kasparov iets lichter dan dat van Ivantsjoek. Na de speeldag van gisteren ziet het er niet naar uit dat er zich nog iemand anders in hun strijd zal gaan mengen. De mogelijke uitzondering is Salov, die sterk speelt en met zwart in een moeilijke stand tegen Anand knap op de been bleef. Sjirov behaalde zijn eerste overwinning ten koste van Hübner die een wel heel erg vergiftigde pion roofde. Nauwelijks minder catastrofaal was de nederlaag die Piket met wit leed tegen Barejev. Piket begon de partij met de knagende wetenschap dat hij hier al heel wat halve punten heeft laten liggen. In de eerste ronde liet hij Kamsky ontsnappen, terwijl hij tegen Ivantsjoek en Kasparov uitgleed in ongeveer gelijke stellingen. De laatste ronden zullen zwaar worden voor de Nederlandse kampioen, nu zijn tegenstanders weten dat hij kwetsbaar is.