Sfeer van hoogmis bij WK snooker

AMSTERDAM, 18 APRIL. Vandaag begint in Sheffield de 17-daagse marathon om de wereldtitel snooker. Dat betekent dat miljoenen Britten, maar tegenwoordig ook vele Nederlanders en Belgen, zich weer tot ver na middernacht in kennelijke staat van verslaving zullen overgeven aan de beelden van de BBC.

Zo moeilijk als het spel zelf is, zo simpel verklaart zich de aantrekkingskracht van snooker. De tactische strijd tussen twee spelers en de voortdurende spanning van het al of niet verdwijnen van een bal in een van de pockets, gaat nooit vervelen. Men kan het spel vanuit de stoel als het ware zelf meespelen en dat geeft de kijkers de illusie dat ze het zelf kunnen. De praktijk zal echter op meedogenloze wijze het tegendeel bewijzen. En daarin ligt de tweede uitdaging, het zelf ontmaskeren van de geheimen. Je kunt snooker je levenlang spelen en bestuderen en er nog heel weinig van weten.

In het Crucible Theatre in Sheffield komen 32 spelers aan tafel. De beste zestien zijn geplaatst, terwijl de overige zestien hun plaats in de heilige tempel hebben veroverd via een lange weg van negen kwalificatieronden. Dat Britten de kunst van snooker weten te waarderen, blijkt uit het prijzengeld van 2,8 miljoen gulden. Voor de winnaar ligt een half miljoen te wachten. De hoogste break (serie) levert 45.000 gulden op en degene die erin slaagt een maximumbreak van 147 te scoren, mag rekenen op 325.000 gulden. De maximumbreak komt tot stand wanneer een speler 36 ballen achter elkaar weet te potten in de volgorde die de meeste punten oplevert.

Voor de wereldtitel zijn vier realistische kanshebbers en één gevaarlijke outsider. Steve Davis was in de jaren tachtig zes keer wereldkampioen, Stephen Hendry werd in 1990 de jongste kampioen aller tijden, John Parrott is de titelverdediger en Jimmy White is de beste speler die nog nooit wereldkampioen is geweest. Alle vier hebben dit seizoen, verdeeld over verschillende perioden, toernooien gewonnen. Hoe de kansen nu liggen, is met geen mogelijkheid te zeggen. Davis heeft twee maanden lang de vorm getoond uit zijn gloriedagen, Parrott is doodmoe van al zijn verplichtingen als laatste wereldkampioen en publiekslieveling White wil na drie tweede plaatsen graag afrekenen met zijn onvermogen om de titel te winnen, dat hij de drank heeft laten staan.

Hendry op zijn best is vaak net iets beter dan de anderen op hun best. Maar wanneer zich in de eerste ronde geen verrassingen voordoen, krijgt de Schot in de tweede ronde te maken met James Wattana, een 22-jarige baltovenaar uit Bangkok. De ster van deze "sportman van het jaar' in Thailand is in enkele maanden gestegen van de 20ste naar de zesde plaats op de wereldranglijst. In het Britse Open in februari maakte Wattana onder bizarre omstandigheden de maximumbreak van 147, een prestatie die zelden tijdens een toernooi wordt geleverd. Vlak voor zijn partij in de zesde ronde kreeg hij te horen dat er een aanslag was gepleegd op zijn vader en dat gevreesd werd voor diens leven. In een uur tijd versloeg hij vervolgens Tony Drago en maakte hij een maximumbreak in de nieuwe recordtijd van zeven minuten en negen seconden.

Na afloop werd hem meegedeeld dat zijn vader was overleden. Dat Wattana pas in de finale van Jimmy White zou verliezen en kort daarna zijn eerste grote toernooi op Britse bodem zou winnen, tekent zijn uitzonderlijke temperament voor het spel.

Wattana, die een soort halfgod is in Thailand en voor wie het nieuws op de televisie wordt uitgesteld totdat een frame van zijn partij is afgelopen, heeft één nadeel. Hij heeft nog nooit in de Crucible gespeeld. Alleen die naam al heeft een magische klank door wat er zich in het verleden heeft afgespeeld. Door die reputatie en de sfeer van een hoogmis uit oude tijden zijn de meeste spelers al bij voorbaat kansloos om het ver te brengen. Hendry: “De meesten hebben grote angst om daar te spelen. Hoe verder ze komen hoe erger het wordt. Als je er mentaal niet rijp voor bent, word je nooit wereldkampioen. Iedere ronde is weer een grotere slijtageslag.”

De lange duur van de partijen is een ander aspect dat in het nadeel kan werken van Wattana. In de eerste ronde gaat het nog om 19 frames, maar in de finale is dat opgelopen tot maximaal 35 frames. De Thai is partijen van hooguit 19 frames gewend en het is de vraag of hij een antwoord heeft op de urenlange sessies van concentratie, discipline en regelmaat.

Het toernooischema voorziet halve finales tussen Parrott en White en Davis en Hendry. Tot zover de theorie. De cruciale partij is die in de tweede ronde tussen de onverstoorbare Wattana en de geniale Hendry. Zolang het gespeeld wordt, is snooker een zeer Angelsakische aangelegenheid. Sinds de invoering van het WK in 1927 heeft slechts de Canadees Cliff Thorburn de Britse hegemonie één keer doorbroken.

Het zijn vooral deze ultra-nationalistische groepen die baat hebben bij een zo groot mogelijke verwarring bij de kiezer. Die is toch al murw geslagen door twee jaar intensief lijden onder Oekraïnse onafhankelijkheid.