Huwelijk Neptunus hoogtepunt groot Europees cultureel festival; Kunst uit twaalf landen in Amersfoort

Cellomuziek, beeldende kunst en zeemeerminnen in de binnenstad. Dit alles staat Amersfoort te wachten bij de viering van het Europees Steden Forum, een cultureel evenement dat van 22 april tot en met 29 april wordt gehouden. “We pretenderen geen tweede Holland Festival te zijn”, zegt projectmanager Ton Entius.

Steden Forum Europa, 22 t/m 29 april. Inf: Amersfoortse Culturele Raad, postbus 699, 3800 AR Amersfoort, tel. 033-633034

Rood-wit-blauwe plakkaten tegen ramen en lantaarnpalen met de tekst Cultureel festival Steden Forum Europa kondigen het al aan: Amersfoort manifesteert zich als cultuurstad. Vanaf woensdag zal de stad bruisen van de activiteiten, van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat op zo'n dertig verschillende locaties, dagelijks ingeluid door beiaardgeklingel van de Onze Lieve Vrouwetoren. Twaalf steden uit verschillende landen vaardigen theatergroepen, muziek- en dansensembles en beeldende kunst af. Elke stad verzorgt ten minste één groot evenement en een aantal kleinere projecten. In totaal worden tussen de 400 en 500 deelnemers uit het buitenland verwacht.

Het hoogtepunt vormt zaterdagmiddag 25 april het straattheater van de Ierse groep Macnas, waaraan tevens 250 inwoners van Amersfoort meedoen. De repetities hiervoor zijn al een week in volle gang. Gespeeld wordt de produktie Tir Faoi Thoinn, wat Iers is voor "land onder de golven'. Het is een drie uur durend spektakel en stelt de intocht van de god Neptunus voor, die volgens het verhaal naar de stad komt om in het huwelijk te treden. Kleurrijke taferelen met golven, zeemeerminnen, haaien en wat zich nog meer onder de zeespiegel voortbeweegt staan de toeschouwers te wachten. Een Iers voorbereidingsteam heeft onder meer een paar water- rijke gebieden zoals de haven en het sluisje aan het Spui en enkele winkelstraten voor de parade uitgekozen.

Maar behalve dit spektakelstuk zijn er ook ook verstilder activiteiten, zoals het optreden van een twaalf man sterk cello-ensemble uit Girona en een keur aan exposities. Criterium voor deelname van de buitenlandse steden was, dat ze ongeveer even groot moesten zijn en een vergelijkbaar sociaal-cultureel aanbod moesten hebben als Amersfoort. Het Steden Forum heeft niet de pretentie een tweede Holland Festival te zijn, zegt projectmanager Ton Entius. “Het programma moet ook inhoudelijk zijn afgestemd op de schaal van Amersfoort. Het is niet de bedoeling iets van internationaal niveau na te bootsen. Het gaat om provinciesteden, die niet speciaal uitblinken door hun professionele kunstaanbod, maar waar wel belangstelling voor kunst is, waar een bloeiend amateurkunstleven bestaat en soms aardige dingen op professioneel niveau gebeuren. Deson- danks zijn we erin geslaagd een kwalitatief goed aanbod hierheen te halen. Theo Olof hebben we bereid gevonden een masterclass voor conser- vatoriumstudenten te geven. Ik zag bij De Zonnehof beeldende kunst naar binnen dragen van jonge kunstenaars, daar was heel mooi werk bij.”

De deelnemende steden zijn: Canterbury (Groot-Brittannië), Coimbra (Portugal), Galway (Ierland), Girona (Spanje), Hasselt (België), Kerkyra (Griekenland), Nmes (Frankrijk), Odense (Denemarken), Perugia (Italië) en Potsdam (Duitsland). Het Groothertogdom Luxem- burg doet als geheel mee. Het grootste deel van het aanbod bestaat uit professionele kunst. Maar ook amateurs komen in actie, vooral uit Amersfoort.

Zo wordt de openingsavond verzorgd door het Amersfoorts jeugdorkest met de première van een speciaal voor de gelegenheid geschreven stuk voor twee koren en orkest van de Nederlandse componist Paul Stouthamer (1959): Paul's letter to the Romans, Chapter 8. Stouthamer ontleende bij het componeren zijn inspiratie aan het pianospel van zijn dochtertje. Als tekst koos hij de meest geliefde bijbeltekst van zijn overgroot- moeder. Die zal worden gezongen door de amateurkoren Vox Jubilans en Soli Deo Gloria. De openingsavond is besloten, maar 's middags is er een try-out voor publiek.

“We hadden bij de programmering de handicap dat vorig jaar onze schouw- burg De Flint is afgebrand. Daarom konden we geen grootschalig profes- sioneel theater hiernaartoe halen. Dat hebben we ten dele gecompenseerd met buitenactiviteiten”, zegt Entius.

Op het gebied van de beeldende kunst worden in verschillende musea en galeries tentoonstellingen georganiseerd. De vier grootste, die tot en met 31 mei te zien zijn, hebben als onderwerp jonge Europese kunstenaar- s, interieur, politieke prenten en, in museum Flehite, spijkerstof door de eeuwen heen. De politieke prenten, die worden geëxposeerd in kunstgalerie De Ploegh, zijn afkomstig uit het voormalige Oost-Duitsland van voor, tijdens en na de "Wende'.

De jonge Europese kunstenaars zijn geselecteerd uit kunstacademies van een aantal deelnemende steden. Voor enig opzien zal ook de in Nmes wonende Britse kunstenaar Peter Sinclair zorgen. Hij komt met een vrachtwagen die is opgetuigd als een kunstobject waar ook nog muziek uit opklinkt.

De totale kosten van het evenement bedragen zes ton. Drie ton is ter beschikking gesteld door de hoofdsponsor, het raadgevend in- genieursbureau DHV, dat ter gelegenheid van zijn 75-jarig bestaan had toegezegd gedurende drie jaar de festivals te willen ondersteunen. De gemeente draagt een ton bij en verder is er steun van rijk, provincie en het Amersfoortse bedrijfsleven.

Het idee, vertelt Entius, is een paar jaar geleden ontstaan toen er bij de Amersfoortse Culturele Raad (ACR) een nieuw bestuur aantrad dat de noodzaak inzag van een culturele injectie voor de boven de 100.000 inwoners uitgegroeide stad. Entius: “We hebben toen de nota "ACR als cultureel ondernemer' geschreven waarin we kozen voor jaarlijks een groot cultureel festival. Vorig jaar hebben we een evenement rondom de schrijver Hugo Claus gehad. Dat willen we zo blijven afwisselen: het ene jaar een persoon als onderwerp, het volgend jaar een breder thema. Van het Europees Steden Forum is het overigens de bedoeling dat het niet bij één keer blijft, maar dat steeds andere steden de or- ganisatie overnemen. We hopen ook dat er een blijvende culturele uitwis- seling tussen de steden uit zal voortvloeien.”