Stemming zuivelacties grimmiger

LEEUWARDEN, 16 APRIL. De stemming tussen boeren en stakers in de zuivel wordt steeds grimmiger. Een woordvoerder van de Voedingsbond FNV zei vanochtend te vrezen dat de bond vandaag al politiebescherming voor de stakers zal moeten aanvragen. “Onze leden worden regelrecht geïntimideerd. De zaak dreigt volledig uit de hand te lopen.” Stakende werknemers in Beilen zitten sinds gisteren in een geheim actiecentrum, omdat ze zich bedreigd voelen door boze veehouders. De FNV-bond heeft inmiddels aangekondigd de actie te zullen voortzetten. “We gaan niet door de knieën voor terreur.”

Ongeveer 65 boeren zijn vanmorgen met giertanks vol melk naar het industrieterrein Hemrik in Leeuwarden gereden. Ze protesteerden daarmee tegen de staking in de zuivel. De boeren weigeren melk te leveren aan fabrieken in Dronrijp en Wergea, omdat de stakende werknemers deze niet willen verwerken. Vanochtend werd nog geen melk geloosd, zoals was aangekondigd. De boeren hebben gedreigd dat morgen wel te doen, als de stakers dan nog niet aan het werk zijn.

Het Openbaar Ministerie in Leeuwarden heeft gezegd te zullen optreden tegen het eventuele lozen van melk op bouwland. Volgens hoofdofficier van justitie mr. A.G. Bosch is er geen sprake van een noodsituatie, omdat er nog voldoende opslagmogelijkheden zijn voor melk. De zuivelfabriek Coöperatieve Condensfabriek Friesland (CCF) in Leeuwarden heeft nog voor 1500 ton opslagcapaciteit.

In Beilen, Meppel en Emmen loosden honderden boeren gistermiddag hun melk in het riool. De politie deelde geen processen-verbaal uit. Wel registreerde ze de actie met videocamera's, om zonodig achteraf nog bekeuringen te kunnen geven. Volgens de Asser officier van justitie mr. J.E. Münzebrock is besloten niet tegen de lozende boeren op te treden om escalatie te voorkomen.

Pag.25: Waterschappen stellen ultimatum

In Emmen lieten gisteren boeren 5.000 liter melk op straat stromen. De politie had goedkeuring gegeven, op voorwaarde dat het bij deze hoeveelheid bleef. In Meppel lieten boeren 200.000 duizend liter melk uit giertanks op straat stromen.

Inmiddels dreigen diverse organisaties met een kort geding, indien de werkgeversorganisatie FNZ en de Voedingsbond FNV niet om de tafel gaan zitten om het milieuprobleem op te lossen. De Waterschappen hebben een ultimatum aan de strijdende partijen in de zuivel gesteld dat vanmiddag om 16.00 uur afloopt. Ook de Nederlandse Vereniging van Melkhandelaren heeft gedreigd met een kort geding. Verder heeft minister De Vries (Sociale Zaken) beide partijen opgeroepen het conflict over de nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst te beëindigen. De oproep van diverse commissarisen van de Noordelijk provincies aan minister Alders (Milieubeheer) om in te grijpen, heeft tot nu toe geen gehoor gevonden.

Bonden en werkgevers volhardden vanochtend in hun weigering om te praten over de milieuproblematiek. De bonden hebben voorgesteld de overtollige melk te verwerken tot melkpoeder en deze te verschepen naar hulpbehoevende landen. De werkgeversorganisatie FNZ wil de melk verwerken tot lang houdbare produkten, zoals boter. De Voedingsbond FNV meent dat de werkgevers op deze manier toch nog aan hun omzet proberen te komen.

In 8 van de 24 fabrieken van zuivelcoöperatie Coberco, die vooral actief is in Gelderland en Overijssel en 11.500 leden-melkveehouders heeft, wordt gestaakt. Wel wordt in de fabrieken "aangepast geproduceerd'. Coberco maakt deze dagen vooral veel melkpoeder. Een woordvoerder van Coberco zegt dat de melkveehouders wel gespannen zijn, maar van grote onrust zou in het Oosten geen sprake zijn.

De Domo-fabriek in Beilen is sinds gisteravond weer ten dele in bedrijf. Ongeveer 23 werknemers besloten na overleg met de concerndirectie één van de torens, waar melkpoeder wordt gemaakt, weer op te starten. Daardoor komt er opslagcapaciteit vrij voor een miljoen kilogram melk per dag.

De Domo-fabriek heeft 200 werknemers, van wie honderd FNV-leden in staking zijn. “Dit heeft de actie van de boeren, hoe triest op zich, toch opgeleverd”, aldus J. van der Struik van het Drents Veenkoloniaal Landbouwgenootschap (DVLG). Vandaag deelden boeren in Emmen en Meppel gratis melk uit aan het publiek. Van der Struik: “Op die manier willen de boeren laten zien hoe het ook kan.” Een woordvoerster van de Voedingsbond FNV verklaarde dat CNV-werknemers de Domo-fabriek in Beilen nu draaiende houden. Ze zouden zo de staking ondermijnen.

Volgens woordvoerder P. den Oudsten van Friesland Frico Domo wordt momenteel vier van de acht miljoen kilogram melk die dagelijks geleverd wordt aan het zuivelconcern nog verwerkt. De "stakingsmelk' wordt overgebracht naar lokaties die wel werken, zoals de cc Friesland in Leeuwarden, de lokatie Beilen en de zuivelfabriek in Bedum. Een deel wordt opgeslagen in buffertanks. Volgens Den Oudsten lijdt de coöperatie als gevolg van de staking miljoenen guldens schade.