Geometrische zweetplekken

Tentoonstelling Inspirerende Kuba Textiele Kunst uit Zare. Galerie Van Krimpen, Prinsengracht 629, Amsterdam. Inl 020-6229375. Prijzen van ƒ 500,- tot ƒ 4000,-. Van 4 mei t/m 5 juni is de tentoonstelling te zien in Huize Avondzon, Hoofdstraat 12, Velp

Het is begrijpelijk dat kunstenaars als Matisse, Picasso, Brancusi, Lipchitz en (vermoedelijk) Klee zich erdoor lieten inspireren. De geometrische motieven en gestileerde dieren- en mensenvormen die de Zarese Kuba-volkeren in hun ceremoniële dansrokken en "kasai-fluweel' verwerkten, zijn schitterend om te zien. Eenmaal uitgerold kunnen de doeken een lengte van meer dan vijf meter bereiken. De aan elkaar genaaide, en in gedekte tinten gekleurde raffia-lappen zijn overdekt met labyrint-achtige constructies, meanderende lijnen en aan de geschiedenis van de Kuba's ontleende symboliek.

Bij galerie Van Krimpen in Amsterdam is nog tot en met 25 april de verzameling Kuba-textiel (waaronder ruim twintig "Ntshaks' of ceremoniële dansrokken) van de Nederlandse Steven van de Raadt en Kathy van der Pas te zien en te koop. Naar de vage zweetvlekken te oordelen, die de heup of bil van de vroegere drager/draagster verraden, zijn veel van de rokken daadwerkelijk tijdens het dansen gebruikt.

De Kuba's vierden de troonsbestijgingen van een nieuwe koning (die als God op aarde werd beschouwd), begrafenissen van dorpsoudsten, het begin van de zaaitijd, het einde van de oogst, en belangrijke historische gebeurtenissen uitbundig. Hun prestige toonden zij tijdens deze cermonieën door met zo ingenieus mogelijk geborduurde en geappliqueerde weefsels in het openbaar te verschijnen.

Sinds hun vestiging rond 1600 in het grensgebied tussen tropisch regenwoud en savanne, hebben de Kuba-volkeren zich toegelegd op decoratie. De uit het hoofd geleerde en van generatie op generatie doorgegeven patronen vormden een reservoir van motieven, waar steeds nieuwe bijkwamen. Toen bij voorbeeld in de jaren twintig een missionaris een van de eerste motorfietsen aan een regerende Kuba koning liet zien, was deze nauwelijks onder de indruk van de technische noviteit. Wel was de koning geboeid door het patroon dat de banden van de wielen in het zand achterlieten. Hij nam dit patroon over en gaf er zijn naam aan. De motor liet hij wegroesten.