Drugsspecialisten: XTC-markt is vervuild; "Door optreden politie trekken "bonafide' producenten weg'

De politie in Rijnmond heeft gisteren acht personen aangehouden die verdacht worden van het op grote schaal produceren en verhandelen van XTC-pillen. Volgens specialisten is door het politie-optreden van de laatste jaren het risico voor XTC-gebruikers toegenomen.

AMSTERDAM, 16 APRIL. Sinds de politie eind jaren tachtig begon op te treden tegen XTC-handelaren, is het risico voor XTC-gebruikers toegenomen. Tot die conclusie komt A. de Loor van een particulier "drugs-adviesbureau' in Amsterdam na analyse van middelen die als XTC worden verkocht - “Vierhonderd analyses in vier jaar”.

Zijn kritiek wordt gedeeld door E. Fromberg, stafmedewerker van het Nederlands Instituut voor Alcohol en Drugs. “Er is weinig XTC op de markt en wat als XTC verkocht wordt is veelal amfetamine.” Fromberg spreekt over “een grote ellende in het open circuit”. Vanaf 1988, toen een aantal aan XTC gerelateerde stoffen in de opiumwet werden opgenomen, is sprake van “vervuiling”, aldus Fromberg. “Maar wat we nu vinden op de XTC-markt is een dieptepunt.”

De A van MDMA (ofwel XTC) is van amfetamine. Dat is een pepmiddel. “Als je er teveel van gebruikt, val je niet meer in slaap en krijg je dus geen rust”, zegt J. Jamin, hoofd Voorlichting en Preventie van de Jellinek-kliniek. Bovendien zou de gebruiker zich na de uitwerking van amfetamine "kateriger' voelen dan na gebruik van XTC-pillen. XTC is een psychedelische drug, “softer dan amfetamine”, aldus De Loor. Hoe het precies werkt, weet hij niet. “Ik ben geen dokter.”

De Loor beheert in een Amsterdams souterrain een "drugs adviesbureau'. Hij wordt naar zijn zeggen momenteel overspoeld door "verdachte' pillen. Alsof het zo is afgesproken komt een man in een verfomfaaid pak binnen en gooit een klein plastic zakje op tafel. “Dit moet je laten onderzoeken.” Hij heeft ondanks de regen een zonnebril op en wordt op de hielen gezeten door een klein, langharig hondje met een grote rode strik om de hals. “Daar ga je hartstikke van out”, zegt hij met een sterk Haags accent.

De Loor en zijn vrijwilligers bekijken het bruine tabletje. Een lange, oudere jongere diagnosticeert "LAX'. “Nee”, zegt de man “LAX heb ik ook wel eens gehad, voor de geiligheid weet je, maar hiervan ga je zwaar trippen.” Er ontspint zich een discussie over de werking van het tabletje. “Dit sturen we met spoed naar het lab”, roept De Loor naar de man die alweer onderaan de trap van het souterrain staat. “Je kan tegenwoordig zo perf (perfetine) krijgen” zegt de aangesprokene. “Wist je dat?”.

Dat is oud nieuws voor het Adviesburo. Perfetine, amfetamine, MDA, ketamine, er is geen drug of De Loor en zijn vijftien vrijwilligers zijn met de voor- en nadelen ervan bekend. Soms uit eigen ervaring. De Loor krijgt dagelijks van portiers, nachtbrakers, gebruikers, handelaren en producenten pillen en poedertjes ter analyse aangeboden.

Amfetamineproducenten zitten vooral in het zuiden van het land en proberen zich volgens De Loor al jaren in de XTC-markt te nestelen. De XTC-gebruiker behoort tot een geheel ander - en volgens De Loor ook veel vriendelijker - publiek dan de amfetamine-gebruiker. Hij zou het liefst zien dat de Brabantse amfetamine-maffia buiten het XTC-circuit bleef. Door acties van de politie eind jaren tachtig zijn volgens hem "bonafide' XTC-producenten kopschuw gemaakt en hebben die zich geleidelijk uit het open circuit van disco's en houseparties teruggetrokken. Daardoor hebben amfetamineproducenten een belangrijke invloed kunnen krijgen op deze markt. Maar omdat XTC niet zo makkelijk is te maken, komen de op snelle winst beluste handelaren vaak niet verder dan MDA, een sterk hallucinogeen middel.

Vorige week heeft de rechtbank in Breda een 42-jarige producent tot 4,5 jaar gevangenisstraf veroordeeld. De politie had in zijn loods apparatuur en grondstoffen gevonden voor de produktie van XTC. Het gerechtelijk laboratorium onderzocht 11,85 gram aan materiaal en stelde daarin sporen van MDA, een halffabrikaat van XTC, vast. Medewerkers van de producent verklaarden dat er bijna een jaar lang was geëxperimenteerd. Zijn advocaat ontkent niet dat zijn cliënt de bedoeling had XTC te produceren, maar dat was hem “door de amateuristische bereidingswijze” niet gelukt.

Het Jellinek-centrum laat ook pillen analyseren die op de XTC-markt komen. Volgens Jamin bestaat zeventig procent van de monsters die hij heeft laten onderzoeken uit MDMA. Dat percentage lag vroeger tussen de 50 en 60 procent.

“Het Instituut voor alcohol en drugs heeft een landelijke waarschuwingscampagne gevoerd tegen bepaalde "verdachte' pillen - "Wit, plat en met een gleuf'.” Verontruste consumenten lieten Jamin een aantal pillen analyseren. De overgrote meerderheid van die pillen bleek MDMA te bevatten, zij het variërend van 15 tot 127 milligram. Jamin: “Binnen het dealerscircuit hoor ik zelfs dat er nooit zulk goed spul is geweest.” Volgens De Loor is er in het gesloten circuit van thuisgebruikers inderdaad weinig veranderd. Maar landelijk is er volgens hem wel degelijk sprake van vervuiling.