Club van Rome: "Rio' moet lange termijn bewaken

DEN HAAG, 16 APRIL. De VN-conferentie over milieu en ontwikkeling (UNCED), die in juni wordt gehouden in Rio de Janeiro, loopt het risisco een eenmalige gebeurtenis te worden, met te weinig aandacht voor ontwikkelingen op de lange termijn.

Dat zegt de Club van Rome, een gezelschap van omstreeks honderd "invloedrijke en onafhankelijke denkers', dat onderzoek laat doen naar "wereldomspannende problemen'. Zo zou UNCED volgens de Club van Rome te weinig aandacht hebben voor de bevolkingsgroei als doorslaggevende beperkende factor bij het streven naar duurzame economische ontwikkeling, armoedebestrijding en voedselvoorziening.

De Club meent daarom dat het tijd is dat westerse landen “ontwikkelingssamenwerking niet langer als liefdadigheid zien”, maar samenwerken uit een gevoelen van “wederzijds verlicht eigenbelang”. Veel geïndustrialiseerde landen zouden thans alleen hun “eigen financiële belang op de korte termijn dienen”. Volgens de Club van Rome zijn zij door de “wereldomspannende aard van de problemen” echter aan “toekomstige generaties op het ruimteschip Aarde” verplicht offers te brengen. Zo is een ongeremde markteconomie “geen panacee voor alle problemen”, meent de Club van Rome , maar dienen “solidartiteit” en “sociale ontwikkeling” te worden meegewogen bij het uitzetten van een economische koers.

De Club van Rome, die de afgelopen twee dagen vergaderde in Den Haag, hoopt dat de deelnemers “de impasse die gewoonlijk na afloop van belangrijke conferenties ontstaat” geen kans zullen geven en “hun toezeggingen ook zullen waarmaken”.

De adviezen van de Club van Rome zijn geheel vrijblijvend; de Club van Rome neemt niet officieel deel aan de voorbereidingen van UNCED. Wel zouden de Club-leden op persoonlijke titel nauwe banden onderhouden met de "beslissers' van UNCED. Ook het feit dat Maurice Strong, secretaris-generaal van UNCED, lid is van het gezelschap zou garanderen dat “de stem van de Club van Rome wordt gehoord”.

Ter voorbereiding van UNCED is gisteren in Tokio een conferentie begonnen van de "groep van eminente personen' die zich moet bezinnen op de financiering van de te verwachten UNCED-beslissingen.

De omstreeks dertig deelnemers zijn voormalige politici, zoals de Amerikaanse voormalige president Jimmy Carter, en de oud-premier van Japan Noburu Takeshita, en zakenlui. De Nederlandse vertegenwoordiger in de groep van "eminente personen' is jhr.mr. E. van Lennep, oud-thesaurier-generaal en voormalig secretaris-generaal van de OESO.

Oud-president Carter legde gisteren de schuld voor de huidige milieucrisis bij de geïndustrialiseerde landen. Ter financiering van een nieuw mondiaal milieubeleid heeft Carter een "herstructurering' voorgesteld van de zogeheten Global Environmental Facility (GEF), een vorig jaar opgericht fonds voor mondiale milieubescherming, dat volgens de huidige opzet wordt beheerd door de Wereldbank. Deze instelling wordt echter in de ogen van veel Derde-wereldlanden door het Westen gedomineerd. Daarom eisen zij zeggenschap in het beheer van het fonds.

Veel niet-gouvernementele organisaties (NGO's) steunen dit. Een Greenpeace-woordvoerder beschuldigde de Wereldbank er gisteren van met de GEF een “groen waas” te leggen over “zijn milieuvernietigende projecten”.

Volgens de Britse krant The Financial Times ondervindt de EG moeilijkheden bij het beperken van de uitstoot van "broeikasgassen'. Twee ontwerp-richtlijnen van de EG voor het gebruik van energie in gebouwen - verantwoordelijk voor zo'n 47 procent van het energiegebruik in de EG - zouden zijn getorpedeerd op een besloten bijeenkomst van vertegenwoordigers van de Europese Commissie. Volgens een door de krant geciteerde deelnemer aan het beraad zou de commissie van mening zijn dat de lidstaten dergelijke richtlijnen zelf dienen te nemen.

Dergelijke richlijnen zouden volgens een EG-afspraak de uitstoot van broeikasgassen als kooldioxide en methaan omstreeks de eeuwwisseling moeten stabiliseren op het niveau van 1990.