Bankrekening openen is een dagtaak

MOSKOU, 16 APRIL. “Een rekening openen? Maar natuurlijk kan dat. In dollars? Geen probleem meneer”. Vol goede moed ga ik op weg naar de Inkombank, in de hoop daar de dagelijkse transacties van deze krant onder te kunnen brengen nu de Vnesjekonombank van de voormalige Sovjet-Unie zo goed als falliet is. Daar is lang onderzoek aan vooraf gegaan. Want ook al zegt de regering van Jeltsin dat een adequaat financieel systeem haar eerste prioriteit is, het is nog steeds onzinnig om te denken dat je met je paspoort in de hand op de hoek van de straat een rekening kunt openen. Dat is sinds het einde van het socialisme een dagtaak geworden.

Het hoofdkantoor en enige filiaal van de Inkombank is weliswaar een eind weg. Maar daar staat tegenover dat deze bank op de veertiende plaats van de top honderd staat, dus een van de sterkere instellingen is, en bovendien anders dan menig andere particuliere bank niet met zwart geld van de communistische partij is opgericht, in Barclay en Citicorp betrouwbare Westers partners zegt te hebben en sinds kort met het geautomatiseerde Swift-systeem van schaakmaecenas Bessel Kok werkt. Niet voor niets is het aantal valuta-rekeningen dat deze bank beheert in één jaar gestegen van 305 tot 163.894.

Maar aan de balie krijg ik nul op het rekest. Het is vandaag hun "sanitaire dag' en dus werkt het personeel niet voor het publiek. Een halve week later wagen we een nieuwe poging, nu om met cash geld een paar rekeningen te betalen. Wederom falen we. De chef, die niemand overigens bij naam kent, is er niet. Als sub-baasje gearriveerd is, begint er eindelijk iets zichtbaar te worden van de financiële machinerie van deze nu al prestigieuze bank. Eerst probeert de kassier, die zich laat bijstaan door vijf andere medewerkers, twee keer provisie te vangen. Na protest ziet hij er van af, maar is inmiddels zo zenuwachtig dat hij zich danig verrekent door een oude sovjet-koers te hanteren en zijn bank aldus voor minstens honderdduizend roebel het schip in zou hebben laten gaan. Tenminste acht mensen zijn met ons in de weer geweest. Het effectieve resultaat is al die weken echter nul gebleven.

We houden de Inkombank dus maar voor gezien en zetten onze kaarten op een nieuwe Amerikaans-Russische joint-venture, een financiële instelling die naar de naam Dialogbank luistert en in het Engels adverteert met de tekst “raising standards of banking in Russia”.

Maar ook daar gaat het mis. Net als veel anderen wil ook de Dialogbank geen particuliere klanten. Te klein werk voor het management. Waarna de adjunct-directrice haar conversatie over het nachtleven in Moskou met wat grotere vissen voortzet en deze krant het besluit neemt om haar geld voortaan maar per koerier rechtstreek uit Nederland te laten komen, een methode die veel grote bedrijven en luchtvaartondernemingen tegenwoordig ook hanteren. Want dat is het enige middel om je bedrijfje draaiende te houden in een maatschappij die haar financiën beheert zoals de Venetiaanse burgerij dat in de late middeleeuwen deed.