Amsterdam lost auto-dilemma op

AMSTERDAM, 16 APRIL. Met een uitgebalanceerd compromis heeft de Amsterdamse gemeenteraad zich gisteren ontdaan van het politieke dilemma dat was ontstaan rondom het vorige maand gehouden referendum over het autoverkeer in de Amsterdamse binnenstad. Daarbij bleek de ruime en onduidelijke vraagstelling - een van de oorzaken van de mislukking van het referendum - uiteindelijk de politieke reddingsboei. In de raadsvergadering bleek het referendum niettemin goed voor een relletje in de paarse coalitie van PvdA, D66, Groen Links en VVD.

De met de lage opkomst mislukte volksraadpleging koos vorige maand voor het meest vergaande scenario voor het weren van de auto. Met een "plan van aanpak', waarin een aantal maatregelen om de auto in versneld tempo terug te dringen, wist de raad gisteren de politieke druk van de ketel te halen.

Het plan, dat nog voor de zomer uitgewerkt moet worden, moet vooral bij het publiek de indruk wegnemen dat de raad de referendum-uitslag niet serieus neemt. Tot een wijziging van de verkeersparagraaf van het programma-akkoord van de coalitie, naar de letter de inzet van het referendum, kwam het echter niet. Dat laatste was dan ook voor coalitiegenoot VVD een onbespreekbare zaak. De hoofdstedelijke liberalen menen dat een verandering van het akkoord in strijd is met de fundamentele regels van de bestaande raadsdemocratie.

Om toch te voldoen aan de publieke toezegging van de overige coalitiepartners de referendum-uitslag te respecteren, was de oplossing gevonden in een gesplitste raadsvoordracht. Deel één sprak zich uit voor de referendum-uitslag als richtinggevend voor het toekomstige verkeersbeleid van de gemeente. Deel twee van de voordracht noemde het plan van aanpak dat ondermeer het verminderen van het aantal parkeerplaatsen, de bouw van parkeergarages en het verhogen van de parkeertarieven inhoudt.

Hoewel beide delen van de voordracht uiteindelijk werden aangenomen, kreeg de VVD van de coalitiepartners de ruimte om deel één van de raadsvoordracht te verwerpen en zo naar de buitenwacht haar principes gestand te doen. In ruil daarvoor steunden de liberalen deel twee van de raadsvoordracht. De VVD liet zelfs protest achterwege bij een suggestie van de PvdA dat het programma-akkoord op den duur op een aantal punten zal moeten worden aangepast.

Hoewel de zaak van het referendum uiteindelijk “een experiment” betreft en dus geen politieke halszaak is, bleek vooral de opstelling van de fractie van Groen Links de nodige ergernis op te wekken bij de coalitiepartners. Vooruitlopend op het plan van aanpak verraste deze partij gisteren de raad door alvast een plan in te dienen met een aantal verkeersmaatregelen voor de binnenstad.

Een en ander werd door de coalitiegenoten vooral opgevat als een goedkope manier om alsnog met de eer van de referendum-uitkomst te gaan strijken. Een truc in strijd met het broze compromis en bovendien extra zout in de wonde van de VVD. Vooral de woede van de PvdA-fractie, binnenskamers een van de belangrijkste architecten van het tere compromis, bleek groot. “Dit is provocatief en niet-collegiaal”, meende PvdA-woordvoerder mr. E.E. Laan fel. “Het is de laatste keer dat we zoiets toestaan.” Een gele kaart, zo meende ook VVD-fractieleidster A. van der Stoel.

Voor Groen Links bleek de rol van de vermoorde onschuld weggelegd. “Sinds wanneer mogen we niet met een voorstel komen”, opperde woordvoerder B. Holvast. Daar had Groen Links dan maar beter even mee kunnen wachten tot na het delicate raadsdebat, zo maakte de coalitiepartners duidelijk. De plannen van Groen Links zullen de komende weken aan bod komen bij de verdere uitwerking van het "plan van aanpak' voor het verkeer in de binnenstad.