Winkeliers en landbouwers spannen kort geding aan tegen zuivelstaking; Boeren dreigen melk te lozen

GRONINGEN, 15 APRIL. Enkele honderden boeren in de omgeving van Beilen, Emmen en Meppel hebben aangekondigd vanmiddag hun melk in het riool te lozen. Onduidelijk was of het om een noodgedwongen actie ging of een protest tegen de zuivelstaking.

Volgens J. van der Struik van de gezamenlijke Drentse landbouworganisaties gaat het om “wilde acties”. “Wij hebben de boeren aangeraden de melk over bouwland uit te rijden. De situatie is nijpend voor hen. De tanks zitten vol.” De werkgevers in de zuivelindustrie (FNZ) hebben vanmorgen gegarandeerd dat boeren in het hele land vandaag nog van hun overtollige melk worden verlost.

De staking in de zuivelindustrie is vanochtend met vier bedrijven uitgebreid tot 40 ondernemingen. Terwijl de milieuproblemen steeds nijpender worden, is een spoedig eind van het conflict nog niet in zicht. De zuivelwerkgevers nemen een afwachtende houding aan. Zij overwegen nog geen gang naar de rechter.

De Groninger Maatschappij van Landbouw wil wel een kort geding aanspannen tegen de Voedingsbond FNV, die de staking organiseert. De Groningse organisatie wil zo de schade proberen te verhalen die boeren lijden door niet verwerken van de melk. Behalve voor de financiële schade stelt de landbouworganisatie de vakbond ook verantwoordelijk voor de schade aan het milieu die lozing van melk op het riool, oppervlaktewater of braakliggend industrieterrein met zich mee brengt.

Ook de Nederlandse Melkhandelaren Organisatie (NMO) bereidt een kort geding voor tegen de Voedingsbond FNV. De NMO wil de FNV via de rechter dwingen een eind te maken aan de stakingsacties.

De provinciebesturen van Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel en Flevoland vragen in een brief aan de ministers van VROM en verkeer en waterstaat hun invloed aan te wenden om de dreigende milieuproblemem die ontstaan door het lozen van melk op te lossen.

De provinciebesturen spreken van “een dreigende calamiteuze situatie”. De Inspectie Milieuhygiëne voor de noordelijke provincies zal pas achteraf verbaliserend optreden tegen boeren die melk uitrijden over braakliggende terreinen. Volgens adjunct-inspecteur N.K. Tilstra zal de inspectie niet "op scherp' staan. “We willen escalaties voorkomen.”

In Friesland werd de melk vandaag nog wel opgehaald bij de boeren.

Het aanbod van melk en melkprodukten in de winkels begint door de staking flink te stagneren. Vooral voor 600 zelfstandige melkhandelaren in het noorden van het land is de situatie zeer ernstig. Deze groep is sinds zaterdag niet meer bevoorraad.

Volgens de Werkgeversbond FNZ staat de dagverse produktie in het Noorden praktisch stil maar in de rest van Nederland loopt de produktie voor vijftig procent. In het Oosten is de situatie voor melkdrinkers het gunstigst doordat Coberco praktisch normaal draait.

Volgens een woordvoerder van Albert Heijn is de bevoorrading in het Noorden “erg moeilijk”. Ook de zuidelijke Randstad is een probleem. De situatie in Amsterdam en Utrecht is redelijk, net als die in het Oosten van het land. In het Zuiden wisselt de situatie per plaats. Vendex, onder meer eigenaar van Edah, Torro en Dagmarkt, schetst een soortgelijk beeld.

Foto: Een eigenaar van een supermarkt in het Drentse Beilen bereidt zijn klanten tijdens de zuivelstaking een bijzondere service. Hij "huurde' een koe die door een van de werknemers wordt gemolken. (Foto Sake Elzinga)