Mitterrand haalt relatie met Turkije aan

PARIJS, 15 APRIL. De betrekkingen tussen Frankrijk en Turkije zijn verstevigd met een tweedaags bezoek aan Turkije dat president François Mitterrand gisteren afsloot. “Turkije is een grote partner”, zei Mitterrand aan het slot van zijn bezoek, het eerste van een Franse president sinds 24 jaar.

De Franse belangstelling voor nauwere samenwerking met Turkije als nieuwe partner wordt in Parijs verklaard met de verwijzing dat Turkije na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie regionaal een belangrijke mogendheid is geworden, zowel politiek als militair. In het gevolg van Mitterrand bevonden zich ook vertegenwoordigers van de Franse wapenindustrie die hebben berekend dat het Turkse leger op termijn behoefte heeft aan 200 helikopters.

Mitterrand en zijn Turkse gastheer, president Turgut Özal, bespraken mogelijkheden van samenwerking met de nieuwe Balkanstaten en de islamitische republieken in het zuiden van de voormalige Sovjet-Unie, waar Turkse minderheden woonachtig zijn. Deze samenwerking zou ook economisch interessant kunnen zijn voor Frankrijk, dat al de grootste buitenlandse investeerder in Turkije is.

Mitterrand liet zich opmerkelijk positief uit over het Turkse streven inzake toetreding tot de Europese Gemeenschap. “Vanuit strikt politiek gezichtspunt heeft Frankrijk geen bezwaar tegen het Turkse lidmaatschap van de EG”, aldus de Franse president, die er op wees dat Turkije op enige termijn “geassocieerd lid” van de Westeuropese Unie wordt. De WEU, die tot nu toe alle EG-landen behalve Ierland, Denemarken en Griekenland omvat, wordt in Parijs beschouwd als de "gewapende arm' van de Euopese Gemeenschap.

Mitterrand voegde hier aan toe dat het "vrije verkeer van personen' dat in de EG geldt, de belangrijkste hindernis vormt voor het Turkse lidmaatschap van de EG, gezien de omvang van de Turkse bevolking (60 miljoen mensen) en de "immigratiedruk' waaraan de Twaalf nu al blootstaan. Maar hij zei dat in onderling overleg "afwijkingen' van deze regel kunnen worden vastgesteld. Europa moet Turkije volgens Mitterrand "niet ontmoedigen', ook al - zo verluidt in Parijs - omdat Turkije in zijn rol van regionaal zwaargewicht wordt gesteund voor de Verenigde Staten.

Het Franse bezoek aan Ankara en Istanbul (waar het Franse gymnasium in Galatasaray tot universiteit werd verheven) stond ook in het teken van de Koerdische kwestie. Mitterrand zei dat een "culturele identiteit' erkend moet worden, en sprak zich uit tegen Koerdisch terrorisme maar ook tegen "elke collectieve repressie'. Mitterrand: “In een democratie zoals Turkije moet men onder alle omstandigheden binnen het recht blijven”.