Kim is 80: superfeest in Noord-Korea

PEKING, 15 APRIL. De Democratische Volksrepubliek Korea, doorgaans Noord-Korea genaamd, viert vandaag de 80ste verjaardag van de "Grote Leider' Kim Il Sung, de langst zittende president ter wereld: hij is reeds 44 jaar onbetwist aan de macht en heeft alle vormen van oppositie vrijwel geheel voor de buitenwereld verborgen weten te houden.

Het is een massaal superfeest, dat in alle opzichten een wereldkampioenschap hyperbolen en illusionisme is. Kim, die zich gisteren liet bevorderen tot "groot-maarschalk' of generalissimo, wordt in de eindeloze felicitatie-litanieën van zijn eigen propaganda-wordprocessor bejubeld als het “grootste genie van alle tijden (..) de legendarische held van de revolutie die het imperialisme en klasse-vijanden doodsangst inboezemt en die zo bewonderd en bemind wordt dat zijn hoge gezag solide overgaat op zijn even briljante zoon, de 50-jarige /lieve leider/ kameraad Kim Jong Il, die zelfs nog grotere macht ten toon zal spreiden”.

Het partijblad Nodong Sinmun meldt dat “ons eigen volk en de geavanceerde mensen in de wereld tomeloos respect en absoluut geloof in de grote leider hebben”. Er zijn echter slechts drie staatshoofden aanwezig, president Yang Shangkun van China, prins Norodom Sihanouk van Cambodja en president Joseph Momoh van Sierra Leone. Yang Shangkun is de enige van de drie die een noemenswaard verjaardagscadeau komt brengen en dat is niet gering: 400 ton varkensvlees ter leniging van de toenemende voedseltekorten. Het is echter slechts genoeg voor een eenmalige distributie van een pond vlees voor 800.000 mensen, minder dan de bevolking van Pyongyang.

Tegenover de Chinese bezorgdheid voor de steeds legere magen van de Noordkoreanen, die volgens overlopers slechts twee maaltijden per dag krijgen, staat echter verdere afkoeling op het diplomatieke front. Gelijktijdig is immers de Zuidkoreaanse minister van buitenlandse zaken Lee Sang Ock de gast in Peking, waar hij van premier Li Peng te horen kreeg dat de tijd rijp is voor een topontmoeting van de staatshoofden van de beide landen. Deze zal onvermijdelijk resulteren in de vestiging van diplomatieke betrekkingen op ambassadeursniveau, iets dat Noord-Korea tot dusver had weten te dwarsbomen.

China leek erkenning van Zuid-Korea afhankelijk te stellen van Amerikaanse en Japanse erkenning van het Noorden. Noord-Korea's toenadering tot de VS en Japan stagneert echter opnieuw, deels wegens het Noordkoreaanse kat- en muisspel om inspectie van zijn nucleaire installaties te vertragen of te ontlopen. Het Noordkoreaanse parlement heeft weliswaar op 9 april het verdrag op nucleaire waarborgen dat eerder met het Internationaal Atoom Energie Agentschap van de Verenigde Naties werd getekend, bekrachtigd, maar Zuid-Korea en derde landen vrezen dat Noord-Korea inmiddels sleutel-installaties uit het belangrijkste atoomcentrum in Yongbyon naar elders verplaatst heeft.

Hoe koel de Noordkoreaanse betrekkingen met Japan weer zijn, wordt gedemonstreerd door het feit dat de initiatiefnemer van de normaliseringsdialoog, Shin Kanemaru, een van de kopstukken in de Liberaal-Democratische regeringspartij, Kims uitnodiging heeft afgewezen. Kanemaru zei tevens dat “onduidelijke vooruitzichten inzake de toekomstige relaties” normalisering in de weg staan. Wellicht doelt hij op Noord-Korea's exorbitante eisen voor herstelbetalingen wegens het Japanse kolonialisme van 10 miljard dollar, iets dat gezien de huidige malaise in het Japanse bank- en beurswezen ondenkbaar is.

Tegenover de VS heeft Kim vorige week een verrassend gebaar gemaakt: hij ontving de respectabele nestor van de Amerikaanse massa-evangelisten Billy Graham, die een mondelinge boodschap van president Bush overbracht. Kim heeft vervolgens via Graham een "positieve' boodschap naar paus Johannes Paulus gestuurd. Graham weigerde in detail te gaan. De weg naar Pyongyang voor Graham is kennelijk bereid door de Zuidkoreaanse Dominee Moon, eigenaar van het Amerikaanse dagblad The Washington Times, dat onlangs een reportage-reis door het land maakte.

Of Kim in de eindfase van zijn leven zijn land middels "religieuze' diplomatie uit het schrijnende isolement wil halen, zoals Mao Zedong destijds deed met de "ping-pong diplomatie', staat te bezien. Hoewel Kim ondanks een gezwel in zijn nek ter grootte van een meloen verder gezond schijnt te zijn, heeft hij de macht nagenoeg geheel overgedragen aan zijn gevreesde, onberekenbare zoon. In een symposium over Noord-Korea's filosofie van autarkie, de zogeheten "Juche' op 6 april werd de jonge Kim betiteld als "het hoofd van onze partij, onze staat en ons leger'.

Of de erf-opvolging van deze eerste en enige communistische dynastie lang aanvaard zal worden is twijfelachtig. Een jaar geleden meldde Radio Pyongyang dat er een komplot was verijdeld dat tot doel had “de pure bloedlijn te verstoren”, dat wil zeggen Kim Junior uit te schakelen. Chinese functionarissen zeggen openlijk dat zij geen vertrouwen in de toekomst van Noord-Korea onder Kim Jong Il hebben. Maar als Kim Senior even "onsterfelijk' blijkt als de Chinese oude heren, dan geldt de status quo wellicht nog zeven jaar.