IBM en Microsoft kruisen de degens

AMSTERDAM, 15 APRIL. Computergigant IBM en softwarekampioen Microsoft hebben opnieuw de strijd aangebonden om de hegemonie in de wereld van de personal computers. Met nieuwe produkten en intensieve marketing dingen ze dezer dagen naar de gunst van miljoenen pc-gebruikers.

De sleutel tot succes, èn winst, in de pc-industrie ligt allang niet meer in de ontwikkeling en fabricage van de machines zelf. De produktie van pc's is zo eenvoudig geworden dat bijna iedereen het kan en er nauwelijks meer aan valt te verdienen. De strijd heeft zich verplaatst naar de software-markt, in het bijzonder naar de markt voor de zogenoemde besturingssystemen.

In de komende weken brengen zowel Microsoft als IBM nieuwe versies van computerprogramma's op de markt waarmee de basisfuncties van een computer bestuurd kunnen worden, waarmee de elektronica tot leven gebracht wordt. IBM heeft zijn kaarten gezet op een nieuwe versie van OS/2 en is de uitdager in het gevecht. Microsoft probeert met een nieuwe versie van Windows zijn onbetwiste koploperspositie in het marktsegment te prolongeren. Afgaande op gegevens van de software-fabrikant uit Seattle werkt 85 procent van de pc's op de wereldmarkt inmiddels met een Microsoft-besturingssysteem.

Het marktaandeel van Microsoft was vorig boekjaar goed voor een omzet van 1,8 miljard dollar en een winst van ruim 279 miljoen dollar. Het bedrijf van William Gates III is de lieveling van de Amerikaanse beurs: in januari schoot de koers zover omhoog dat Microsoft met een beurswaarde van 22 miljard dollar de duurste Amerikaanse onderneming werd en de eerste plaats op de ranglijst overnam van General Motors.

IBM baarde in de afgelopen maanden vooral opzien door voor het eerst in zijn geschiedenis een omvangrijk verlies bekend te maken. In het eerste kwartaal van dit jaar boekte het bedrijf evenwel een winst van 595 miljoen dollar, 7 procent meer dan vorig jaar. De kwartaalomzet kwam op 14 miljard dollar. De computerreus ondergaat een ingrijpende reorganisatie, die gepaard gaat met duizenden ontslagen. Succes met OS/2 zou de fabrikant uiterst gelegen komen.

De verschillen tussen de twee produkten zijn, zeker op het eerste gezicht, gering. Beide programma's accepteren commando's door het activeren van symbolen op het scherm en bevatten vensters die de gebruiker in één oogopslag laten zien welke keuzemogelijkheden hij heeft. Ook kan de computer zowel bij OS/2 als bij Windows meerdere taken gelijktijdig uitvoeren.

Afgezien van details, zit het grootste verschil tussen de twee in de hoeveelheid rekenkracht die nodig is voor een optimaal gebruik van de programma's. Windows draait al op computers met een vrij eenvoudige chip (Intel 286), terwijl voor OS/2 een snellere chip en meer geheugencapaciteit nodig is (Intel 386, 4 of 8 Mb intern geheugen). Windows mikt op de grote massa pc's, OS/2 is ontworpen voor zwaardere computers waaraan in de dagelijkse praktijk hogere eisen worden gesteld. Nog voor het einde van dit jaar wil Microsoft daarom een geavanceerde variant van Windows op de markt brengen, Windows New Technologies, dat optimaal gebruikt maakt van de nieuwste generatie computerchips.

In de strijd om de gunst van het publiek reist Microsoft's Bill Gates over de wereld om zijn produkt aan de man te brengen. Ter gelegenheid van de introductie van Windows 3.1 in Nederland gaf Gates gisteren aan een select gezelschap computerles. Voor marktleider Microsoft zijn dergelijke marketing-geintjes van gering belang: de sterkste troef van het bedrijf is het succes van voorganger Windows 3.0, waarvan inmiddels 10 miljoen exemplaren in omloop zijn.

IBM, dat pas eind deze maand met het vernieuwde OS/2 in Nederland op de markt komt, werpt zijn personeelsomvang in de strijd. Alle 344.000 IBM-werknemers worden opgeroepen de OS/2-gospel te verspreiden. “Tell your it neighbour, tell it your friend, tell it your dentist”, is de slogan waarmee het Amerikaanse personeel de straat op wordt gestuurd. Iedere werknemer in de VS die zijn tandarts een OS/2-pakket weet te slijten krijgt een medaille.

De twee kemphanen hebben een lange geschiedenis op het gebied van besturingssystemen waarin ironie een hoofdrol speelt. Het succes van Microsoft is in niet gering mate te danken aan IBM. In de begindagen van de pc-revolutie wist Microsoft, toen nog een klein en onbekend bedrijf, IBM ervan te overtuigen dat de nieuwe pc's van de computerfabrikant uitgerust moesten worden hun besturingsprogramma, MS-DOS.

Later werkten de twee samen aan de opvolger van MS-DOS: OS/2. Halverwege het project zette Microsoft plotseling alle kaarten op een ander project: Windows, Tot grote woede van IBM, dat een partner zag veranderen in een geduchte concurrent. Extra zuur is dat Microsoft van elk verkocht OS/2-programma royalties incasseert.