Australische volksheld Alan Bond zit nu definitief aan de grond

WELLINGTON, 15 APRIL. De vechtjasmentaliteit van voormalige biermagnaat Alan Bond heeft zijn faillissement niet kunnen voorkomen. Nadat zijn advocaten gedurende meer dan een jaar uitputtende pogingen hadden ondernomen om alle mazen in de wet te verkennen, werd de vroegere Australische volksheld gisteren in het federale gerechtshof in Sydney bankroet verklaard. Bond zal zijn paspoort moeten inleveren en zal zich slechts eigenaar mogen noemen van zijn kleren, een beperkt aantal meubels en een auto die maximaal 2.500 Australische dollar (3.500 gulden) waard is.

Alan Bond bouwde in de jaren tachtig een wereldwijd bier-, mijnbouw- en mediarijk op met een geschatte waarde van veertien miljard gulden. Hij kwam als kind met zijn ouders uit Engeland naar Australië, waar hij de middelbare school nooit afmaakte. Hij was de oprichter van de eerste particuliere universiteit in Australië. Deze Bond-universiteit is inmiddels in Japanse handen. Bond was ook enige tijd eigenaar van het Van Gogh-schilderij Irissen. De ex-magnaat begon zijn carrière als schilder van reclameborden en verdiende zijn eerste miljoenen met speculatieve handel in grond aan de rand van de snel groeiende stad Perth.

De immigrant werd een nationale volksheld toen een door hem geleid syndicaat in 1983 de prestigieuze America's Cup zeilwedstrijd won. Daardoor kwam de beker voor het eerst in de geschiedenis buiten de Verenigde Staten terecht. De egalitair ingestelde Australiërs adopteerden Bond als een van hen. Talloze kleine investeerders staken hun spaardollars in Bond-aandelen. Toen Bonds bedrijf aan het eind van de jaren '80 bezweek onder een miljardenschuldenlast, raakten die kleine investeerders behalve hun geloof in Bonds zakenmagie ook hun geld kwijt.

Het einde van Bond kwam als gevolg van een faillissementsaanvraag door een bankenconsortium dat wordt geleid door de Hongkong and Shanghai Banking Corporation. Bij die banken stond Bond voor 194 miljoen Amerikaanse dollar (350 miljoen gulden) in het krijt. Bonds advocaat, Neil Lawson, verklaarde gisteren buiten het gerechtsgebouw in Sydney dat hij de situatie met zijn klant zou bespreken. Hij wilde niet zeggen of Bond tegen het faillissement in beroep gaat.

Omdat hij tijdig een deel van zijn bezittingen in familiestichtingen heeft ondergebracht, zal de failliete Bond er niettemin een comfortabel bestaan op na kunnen houden. De Australian Financial Review bericht vandaag dat de stichtingen 30 miljoen Australische dollar (42 miljoen gulden) beheren. Bond zal daardoor zijn eerste klas vliegtickets en vijfsterrenhotels waarschijnlijk niet hoeven ontberen.

De kans dat Bond weer actief aan het zakenleven zal deelnemen is echter gering. Een onlangs van kracht geworden nieuwe faillissementswetgeving maakt het moeilijker om aan het faillissement een einde te maken, terwijl de termijn van de bankroetstatus onder de nieuwe regels van drie tot acht jaar werd verlengd.

Wetsvoorstellen om de door de rechter benoemde curator de mogelijkheid te geven om niet-commerciële transacties van een failliete persoon in een periode van vier jaar voor de uitspraak van het faillissement ongeldig te verklaren, zijn echter nog niet aangenomen. Tenzij Bonds adviseurs indertijd fouten hebben gemaakt bij het overhevelen van geld uit zijn noodlijdende bedrijven naar die familiestichtingen, zal Bond daarom beschikking over die middelen kunnen houden.

De uitspraak van het gerechtshof in Sydney kwam op dezelfde dag dat Alan Bond achter gesloten deuren getuigde voor een openbare onderzoekscommissie in Perth, aan de andere kant van het Australische continent. De commissie onderzoekt de nauwe en mogelijk frauduleuze banden tussen het zakenleven en de regering van de staat West-Australië in de jaren '80. Bond is ervan beschuldigd planologische functionarissen te hebben omgekocht bij het verkrijgen van toestemming voor het bouwen van een toeristisch park in Perth. Zijn getuigenis bleef geheim zodat een jury die zich volgende maand over andere omkoopbeschuldigingen ten aanzien van Bond zal moeten uitspreken, zich geen vooroordelen vormt.