Handelsoverschot van Japan is met 62,7 procent gestegen

TOKIO, 14 APRIL. Japans handelsoverschot is in het afgelopen begrotingsjaar met 62,7 procent gestegen tot 88,35 miljard dollar, het op een na hoogste niveau sinds de Tweede Wereldoorlog. Voor waarnemers het sein om te waarschuwen dat de ongemakkelijke verhouding van Japan met het buitenland, Amerika voorop, verder zal verslechteren.

Achter de gaandeweg vertrouwde cijfers die het ministerie van financiën gisteren publiceerde gingen twee opmerkelijke feiten schuil. In maart, de laatste maand van het begrotingsjaar, daalde het handelsoverschot met Amerika met 16,9 procent tot 3,16 miljard dollar en dat met de Europese Gemeenschap met 8,5 procent tot 2,98 miljard dollar.

Over heel 1991 nam het overschot met de VS toe met maar één procent tot 38,46 miljard dollar, dat is 43,5 procent van Japans totale handelsoverschot, aanzienlijk lager dan in 1990. Amerika's aandeel is in een jaar tijd met 26,6 procent gezakt en de Amerikanen zouden dan ook navenant minder te klagen hebben.

Voor de Europeanen ligt dat anders. Weliswaar daalde het overschot in maart, maar over heel 1991 steeg het met 33,7 procent tot 28,44 miljard dollar, vooral wegens een dramatische daling van de invoer uit de EG van kunstwerken, kleding en auto's. De invoer verminderde met 11,4 procent, terwijl de uitvoer naar de EG 11,4 procent steeg.

Het ministerie van financiën zegt dat specifieke factoren verantwoordelijk zijn voor twee derde van het scherp gestegen overschot: de gedaalde olieprijzen en de appreciatie van de yen. Omdat de export in dollars wordt uitgedrukt, stijgt die zodoende vanzelf. Een derde zou komen door de gedaalde vraag naar luxe goederen.

Hoewel het ministerie niet nalaat te beklemtonen dat het overschot snel zal dalen en de dalende trend van na 1986, toen Japan een record boekte van 89,7 miljard dollar, zal worden hervat, geloven waarnemers dat het overschot dit jaar verder zal stijgen tot 100 miljard dollar. Nu de binnenlandse vraag tegenvalt, zouden Japanse ondernemingen hun export proberen op te voeren om de "recessie' af te wentelen op het buitenland.

Nog harder dan met de EG steeg vorig jaar het overschot van Japan met zijn Aziatische buren. Dat klom met 37,8 procent tot 34,11 miljard dollar. In maart, toen Amerika en de EG even minder te duchten hadden van Japans export, zwelde het zelfs aan met 24 procent tot 4,27 miljard dollar. Omdat de Aziatische landen op hun beurt een overschot hebben met de VS en de EG, menen sommigen dat Japan via deze landen zijn export blijft opvoeren en zo probeert zijn dalende overschot met het Westen te maskeren.