Grote melklozing milieuramp

ROTTERDAM, 14 APRIL. Grootschalige lozing van melk op de Nederlandse oppervlaktewateren zou een ecologische ramp zijn. Als alle melk die in Friesland wordt geproduceerd op de lokale sloten en vaarten wordt geloosd zou het zuurstofgehalte daarvan binnen een etmaal zijn gehalveerd. Na twee dagen zou alle zuurstof zijn verdwenen. Massale vissterfte en stankoverlast zouden het gevolg zijn.

Dat is de uitkomst van de berekeningen die ing. J. Rus, verbonden aan het RIZA in Lelystad, in 1986 maakte toen ook een omvangrijke staking in de zuivelindustrie dreigde. Het voorspelde milieu-effect deed de rechter toen de staking verbieden. Het RIZA, het Rijksinstituut voor integraal zoetwaterbeheer, is een adviesdienst voor rijkswaterstaat, provincies en waterschappen.

Per dag wordt, berekende Rus, in Nederland ongeveer 37 miljoen kilo melk geproduceerd. Per kilo verbruikt melk die biologisch wordt afgebroken ongeveer twee keer zoveel zuurstof als de afvalstoffen die één mens per dag op het riool loost. De dagelijkse melkproduktie staat dus gelijk aan 74 miljoen "inwoner-equivalenten' (I.E.'s). “Alleen al dit sommetje toont aan dat de Nederlandse rioolwaterzuiveringsinstallaties de melkvloed onmogelijk kunnen opnemen.”

Nederland telt ongeveer 500 zuiveringsinstallaties (RWZI's) en de grootste daarvan hebben een capaciteit van 500 tot 700 duizend I.E.'s. Rus berekende dat de RWZI's met een geringe overcapaciteit in hun nachtelijke daluren hooguit 5 miljoen kilo melk kunnen verwerken. “En dan krijgen ze grote problemen met het drijvende melkvet, de schuimvorming en het hoge stikstof-gehalte van de melk.”

Als alternatief is er het uitrijden van de melk over het land alsof het gier was. Per hectare bouwland kan per etmaal ongeveer vier kubieke meter melk worden opgenomen zonder dat grote problemen ontstaan. In totaal zou dus ongeveer 8000 hectare bouwland nodig zijn. Zwaardere lozingen zouden het grondwater bedreigen en ook stankoverlast geven.

Ten slotte kan men rechtstreeks op het oppervlaktewater lozen. Als daarvoor rivieren met een grote afvoer, zoals de Waal, worden gekozen dan hoeft de schade niet al te groot te zijn. “Het minste kwaad kan lozing op de Noordzee”, meent ook de Unie van waterschappen, die de meeste RWZI's beheren. Maar de minister van verkeer en waterstaat verbiedt, conform de Wet Verontreiniging Oppervlaktewater en de Wet Verontreiniging Zeewater, elke lozing.