Geen economische sancties; OAS roept Peru op tot herstel van democratie

WASHINGTON, 14 APRIL. De Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) heeft Peru gisteren opgeroepen tot onmiddellijk herstel van de democratie, maar niet besloten tot economische sancties.

In een speciale vergadering in Washington besloot de OAS gisteren een delegatie naar Peru te zenden. Deze staat onder leiding van de secretaris-generaal van de OAS, João Baena Soares, en moet de autoriteiten ertoe brengen de constitutionele orde en representatieve democratie te herstellen. Daaraan kwam een einde toen president Fujimori vorige week zondag in de avond met steun van het leger het Congres ontbond, de leiders van de twee Kamers huisarrest gaf en massaal rechters ontsloeg.

De OAS wil tevens dat Peru een missie toelaat van de Inter-Amerikaanse commissie voor de rechten van de mens. Peru is inmiddels geschorst uit de zogeheten "Rio-groep', waarin dertien Latijns-Amerikaanse landen deelnemen.

Het begin van de OAS-vergadering over Peru werd enkele uren opgehouden, omdat discussie bestond over de vraag wie Peru zou mogen vertegenwoordigen. Behalve de huidige Peruaanse minister van buitenlandse zaken, Augusto Blacker Miller, had zich ook vice-president Maximo San Roman aangediend. Deze zei door het ontbonden Congres te zijn benoemd tot constitutioneel president. San Roman verbleef tijdens Fujimori's "zelf-coup' in de Dominicaanse Republiek, waar hij namens zijn land onderhandelde over internationale financiële steun. Uiteindelijk mocht Blacker Miller meedoen aan de vergadering, terwijl San Roman werd gehoord in besloten overleg.

In een toespraak van meer dan een uur pleitte Blacker bij de ministers voor begrip voor Fujimori die door zijn “corrupte” parlement zou worden gedwarsboomd in zijn pogingen de economie te hervormen en de drughandel te bestrijden. De Venezolaanse minister van buitenlandse zaken, Humberto Calderon Berti, zei dat de geschiedenis van Latijns Amerika talloze voorbeelden kent van leiders die een democratie omvergeworpen hebben met een beroep op een noodtoestand.

“Men kan de democratie niet redden door haar te vernietigen”, zei de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker. “Juist de terroristen en guerilla-strijders die er krachtig voor pleiten dat geweld de enige oplossing is voor de problemen van het Peruviaanse volk” profiteren volgens hem van de huidige toestand. De OAS moest de boodschap aan Fujimori overbrengen dat “dit democratische halfrond de ondemocratische aanval op constitutionele processen niet kan en zal accepteren”.

Amerika heeft afgelopen vrijdag een bedrag van ruim 200 miljoen dollar aan economische en militaire hulp bevroren. Ook de Amerikaanse militaire adviseurs voor de bestrijding van de coca-produktie en -handel zouden worden teruggeroepen. Maar voor een economisch embargo bestond weinig steun. Tot zover onze correspondent.

Diplomaten en andere waarnemers wijten het gebrek aan enthousiasme voor economische strafmaatregelen tegen Peru deels aan het geringe succes van het handelsembargo dat de OAS tegen Haïti heeft ingesteld, na de staatsgreep van 30 september vorig jaar. “Wanneer het in zo'n betrekkelijk overzichtelijk land al niet werkt, hoe moet het dan in Peru, dat veel groter is en waar de verhoudingen en problemen veel ingewikkelder zijn?”, aldus een diplomaat vanochtend voor de BBC-radio.

Een andere oorzaak zou zijn dat de OAS-landen moeite hebben met de "status' van Fujimori's machtsgreep, die geen werkelijke staatsgreep is geweest, omdat deze geen einde heeft gemaakt aan zijn positie als gekozen staatshoofd. Bovendien erkennen de OAS-landen uitdrukkelijk de problemen die Fujimori zegt te willen oplossen: de drughandel, de wijdverbreide corruptie onder politici en het terrorisme. Deze landen - waaronder de Verenigde Staten en Argentinië - vrezen Fujimori van zich te vervreemden wanneer sancties op dit ogenblik verder zouden gaan dan de huidige bevriezing van militaire bijstand en het "heroverwegen' van economische steun.