"Negatief vermogen Feyenoord gehalveerd dank zij deal met HCS

ROTTERDAM, 13 APRIL. Dank zij de successen in de Europa Cup, KNVB-beker en competitie maakt Feyenoord niet alleen sportief maar ook financieel het beste seizoen sinds jaren door. Hoewel de belangrijke beslissingen op het veld de komende weken nog hun beslag moeten krijgen staat nu al vast dat Feyenoord voor het eerst sinds tijden niet met een financieel tekort afsluit, maar naar schatting drie miljoen gulden overhoudt. “Ik heb dit seizoen geen tijd gehad me daarin te verdiepen. Zo druk heb ik het gehad”, lacht penningmeester Jorien van den Herik, in feite crisismanager van Feyenoord.

De afgelopen week openbaarde de schatbewaarder van Feyenoord tijdens een sponsor-presentatie bij hoofdsponsor Stad Rotterdam Verzekeringen zijn meest recente financiële huzarenstukje met de opmerking: “We zijn eindelijk van HCS af.”

De schuld van Feyenoord aan het noodlijdende automatiseringsbedrijf, waar een crisismanagement financieel probeert te redden wat er nog te redden valt, is volgens hem afgekocht voor een bedrag tussen de vijf en zes miljoen gulden. De details daarvoor worden aanstaande vrijdag geregeld. De bank Crédit Lyonnais heeft bij het totstandbrengen van een overeenkomst een belangrijke bemiddelende rol gespeeld. Volgens H. Blocks, lid van de Raad van Bestuur, steekt zijn instelling er geen geld in en wordt er ook geen garantie afgegeven. “Maar de rol van ons is wel op geld waardeerbaar”. Van den Herik betoogt dat Feyenoord niet één cent op tafel hoeft te leggen om de zaak te regelen. De voorzitter van de Raad van Bestuur van HCS, Nelissen, zegt pas van een regeling te willen spreken “zodra de zaak op papier staat”.

Van den Herik gaat er nu al vanuit dat er een einde is gekomen aan een aantal onverkwikkelijke affaires waarmee Feyenoord en HCS de afgelopen maanden publicitair vechtend over straat rolden. Bovendien betreft het een overeenkomst die voor Feyenoord zeer gunstig uitpakt. “Want wanneer je voor de voorfinanciering van spelers ongeveer vijftien miljoen gulden hebt gekregen en je hoeft er niet eens zes miljoen voor terug te betalen, dan heb je natuurlijk goed zaken gedaan”, beaamt Huub van den Boogaard, voormalig HCS-topdirecteur en indertijd de grote initiator achter de Feyenoord-sponsoring. In enigszins andere bewoordingen komt Jorien van den Herik tot een identieke conclusie. “Het negatieve vermogen van Feyenoord is door deze deal meer dan gehalveerd.”

Hoofdsponsor Stad Rotterdam Verzekeringen is wat de overeenkomst betreft aan de zijlijn blijven staan. Directeur en oud-voorzitter van Feyenoord Carlo de Swart: “We bepalen ons alleen tot het businessgebeuren en shirtsponsoring omdat we niet de fout willen maken van onze voorganger en in een HCS-situatie met Feyenoord willen geraken.” Met name Van den Boogaard heeft persoonlijk veel schade ondervonden van zijn relatie met Feyenoord, waarmee hij in feite een ongelijke strijd voerde. Van den Boogaard: “Feyenoord stond publicitair zoveel sterker dan wij. Als Feyenoord een normaal bedrijf was geweest dan hadden we het bestuur al lang een schop onder zijn kont gegeven. Maar Feyenoord heeft de totale sportverslaggeving om zich heen hangen. In zo'n klimaat is het een koud kunstje HCS af te schilderen als een op geld belust bedrijf dat op de laatste centen van Feyenoord afging. Men kan en kon dat mechanisme in de Kuip in werking stellen wanneer men maar wilde.”

Niettemin is Van den Boorgaard verheugd dat het beter gaat met Feyenoord. “Ik lees met plezier de verslagen en de stand op de ranglijst en vind het ook plezierig dat Van den Herik momenteel de nodige liquide middelen heeft. Ik blijf er echter bij dat het concept HCS-Feyenoord goed was. Wanneer het goed met HCS was blijven gaan was er niets aan de hand geweest. Ik blijf er ook bij dat wanneer wij er indertijd niet waren ingesprongen Feyenoord in de huidige vorm niet eens meer had bestaan. We hadden het elftal kunnen liquideren en dertig, vijfendertig miljoen gulden te gelde kunnen maken. Maar ik weet ook wel dat het zo niet werkt in de voetballerij. Maar zelfs als we vier, vijf spelers hadden verkocht hadden we twintig miljoen gehad. Die aanbiedingen waren er. Achteraf heeft Ger Lagendijk wat mij betreft echt niet zulke slechte zaken voor Feyenoord gedaan.”

Met Lagendijk is een gewraakte naam gevallen. Hij stond op de loonlijst van HCS en kocht maar raak, onder meer spelers als Plomp en Griga, spelers die nauwelijks aan voetballen bij Feyenoord toekwamen. Maar volgens Van den Boogaard ging het om transfers waarvoor geringe bedragen zijn betaald. De manier waarop Feyenoord uiteindelijk de naam van HCS op het shirt verbood en de reclameborden in het stadion overschilderde zegt Van den Boogaard niet verdiend te hebben aan de club. “Misschien ben ik wat te naïef geweest”, bekent hij nu.

“Ik kan wat Huub betreft op deze punten een heel eind met hem meegaan”, meent De Swart. “Maar Van den Herik heeft zakelijk uitstekende dingen voor Feyenoord gedaan. We zullen nooit de grootste vrienden worden maar Van den Herik is een keiharde zakenjongen die Feyenoord toch weer op het goede spoor heeft gezet. Want met alle respect voor de kwaliteiten van Martin Snoeck, het was toch krankzinning voor een club die geen geld heeft dat hij op jaarbasis zes ton kon declareren.”

Van den Herik is een geslaagde Rotterdamse ondernemer, die zelf geld in Feyenoord heeft gestoken, het met zijn privé zakelijke ativiteiten wat kalmer aandoet en derhalve ruimschoots de tijd heeft om de zaak bij Feyenoord te saneren. Hij ziet zichzelf als een crisismanager die vergaderen beschouwt als een zaak voor de talentlozen. Van den Herik is gewend snel en autoritair te beslissen. Wat hem in de Kuip in conflict heeft gebracht met bureau Trefpunt, de organisatie van directeur Frank van den Wall Bake, die tot voor kort een medewerker in het Feyenoord-stadion had geposteerd voor 10.000 gulden per maand. Van den Herik vindt dat wat veel voor de marketing-activiteiten van het bureau en heeft Trefpunt, dat officieel nog tot 1994 een contract heeft, inmiddels de wacht aangezegd. Zeer tot ongenoegen van Van den Wall Bake die opmerkt: “We zijn op het dieptepunt bij Feyenoord aan boord gekomen. Voor 10.000 gulden per maand. Maar daar staat tegenover dat we Feyenoord bij het aanbrengen van sponsors maar achteneenhalf procent commissie in rekening brengen. Normaal rekenen we vijftien procent. Per saldo is Feyenoord daardoor zelfs goedkoper uit. Nu het goed gaat bij Feyenoord, er in feite ook commercieel niets stuk kan op dit moment, wil Van den Herik de zaak even terugdraaien.”

Niettemin constateert Van den Herik dat Feyenoord in verhouding met andere Nederlandse topclubs als PSV en Ajax veel te weinig sub-sponsors heeft. In feite slechts drie, Adidas, Piet Zoomers en Opel. “Een jaar geleden kwam ik bij interessante potentiële sponsors aan met een prachtig verhaal, maar Feyenoord viel voor geen dubbeltje te verkopen. "Laten ze eerst maar eens beter gaan voetballen en iets op het veld laten zien' was het steevaste antwoord dat ik kreeg. Juist op dit moment zou je moeten kapitaliseren op de nieuwe successen. Maar bij Feyenoord denken ze dat ze het zelf wel kunnen. Degenen die de vruchten plukken zijn de mensen die nu on the spot zitten”, meent Van den Wall Bake, die John F. Kennedy citeert als hij filosofeert: Success has many fathers, failure is always a lonely orphan.

Tevens breekt hij een lans voor de mensen en organisaties die in het recente verleden hebben geprobeerd Feyenoord weer op de rails te zetten. Van den Wall Bake: “Op het moment dat Snoeck er zat was hij aan het puinruimen. Hij heeft het voorwaarden scheppende klimaat helpen creëren voor het huidige succes. Wat HCS betreft is de fout gemaakt dat we naast het sponsorcontract een stuk financiering zijn gaan doen als zouden we een bank zijn. Van den Boogaard is één van de beste verkopers in Nederland en stuit zo'n man dan maar eens. Hij heeft een pot met geld in de Kuip neergezet en daar is door veel mensen uit gegraaid. Hij had het volste vertrouwen in een aantal mensen. Dat bleek later een vergissing.”

“De interessante vraag is nu natuurlijk: Is dit bestuur van Feyenoord in staat het Rotterdamse bedrijfsleven te activeren”, haakt De Swart op de financiële problematiek in. “Dat weet ik zo net nog niet. De grote multinationals in Rotterdam kun je vergeten. Die trekken niet zo snel hun portemonnee. Je moet eerder denken aan oer-Rotterdamse bedrijven als dat van ons.”

Ten slotte Van den Herik, verguisd en bewonderd. Maar dat kan ook moeilijk anders in de situatie waarin hij verkeert. Van den Herik: “We moeten natuurlijk niet denken dat Feyenoord door dit succesjaar er financieel weer bovenop is. Sterker nog, volgend seizoen kan alleen maar moeilijker worden. Er wordt door dit succes een verwachtingspatroon gewekt voor de toekomst dat de zaak er niet eenvoudiger op maakt. Hoewel ik als penningmeester natuurlijk graag teken voor nog eens zo'n seizoen als dit jaar. Voor volgend seizoen hebben we bij de KNVB alweer de begroting ingediend. Die ligt tussen de tien en elf miljoen gulden. De jaren daarna moet die echter omhoog. Verder moet het aantal sub-sponsors worden gebracht op ongeveer tien. Of er voor Feyenoord licht valt te bespeuren in de tunnel? Nou, ik kan u wel vertellen dat ik momenteel namens Feyenoord geen afspraak hoef te maken om iemand te spreken te krijgen. De deur gaat een stuk gemakkelijker open. Dat is duidelijk veranderd ten opzichte van een jaar geleden.”