Kiesstelsel

Op de opiniepagina van NRC Handelsblad van 9 april bepleit Nico Verbeek de invoering van een districtenstelsel in Nederland.

Hij beschouwt het districtenstelsel als de tegenhanger van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging. Dit is onjuist. Er zijn kiesstelsels die uitgaan van één district, en stelsels waarbij het totale gebied (i.c. het land) wordt opgedeeld in meer districten. Dit laatste wordt aangeduid met de term "districtenstelsel'. Daarnaast kunnen kiesstelsels worden onderscheiden naar de wijze waarop binnen een district (of er nu één of meer districten zijn) de beschikbare zetels worden verdeeld: in een meerderheidsstelsel vallen alle zetels toe aan de partij die een (absolute of relatieve) meerderheid van de stemmen behaalt, in een stelsel van evenredige vertegenwoordiging worden de zetels naar evenredigheid van de behaalde stemmen over de partijen verdeeld. Een meerderheidsstelsel met één district komt in de praktijk voor parlementsverkiezingen niet voor, omdat een dergelijk stelsel ertoe zou leiden dat alle zetels aan één partij toevallen.

Een districtenstelsel laat zich echter zeer wel combineren met een stelsel van evenredige vertegenwoordiging. Een dergelijk kiesstelsel wordt a. gebruikt voor parlementsverkiezingen in Italië, België, Luxemburg, Oostenrijk, Zwitserland en Scandinavische landen. Het is een dergelijk stelsel (en niet het Britse kiesstelsel, dat een districtenstelsel combineert met een meerderheidsstelsel) dat door de commissie-Deetman onlangs is genoemd als een mogelijk alternatief voor het huidige Nederlandse kiesstelsel.