Geen doden, veel materiële schade; Zware aardschok treft Limburg

ROERMOND, 13 APRIL. Een aardbeving met de kracht van 5,5 op de schaal van Richter heeft vannacht in Limburg, Duitsland en België grote schade aangericht. De beving, waarvan het epicentrum bij Roermond lag, was de zwaarste die ooit in Nederland is waargenomen.

Voor zover bekend zijn in Nederland geen doden gevallen. Ruim tweehonderd woningen in Roermond en omgeving zijn zeer zwaar beschadigd.

De aardschok begon om acht voor half vier vanochtend en duurde vijftien tot twintig seconden. De trillingen werden gevoeld tot in de Elzas en Friesland. Het KNMI kon de aardbeving niet zelf registreren, omdat zij te krachtig was voor de KNMI-apparatuur. Ook de meetapparatuur van de universiteit van Keulen, afgesteld op lichte bevingen, werd door de aardschok buiten werking gesteld.

Tot na zonsopgang werden in sommige plaatsen naschokken geregistreerd met een kracht van 3,5 op de schaal van Richter. Dr J. Paulssen, coördinator van het seismologisch netwerk bij het Utrechtse instituut voor Aardwetenschappen, verwachtte dat dit voor Nederland "de beving van de eeuw" zou worden. De zwaarste aardschok tot nu toe, de zogeheten "Beving bij Uden' die in 1932 bij dit Brabantse plaatsje optrad, had een kracht van 4,5 tot 5.

De schade was met name in Limburg aanzienlijk. De politie beschikte vannacht over geen enkele instructie hoe gehandeld moest worden in geval van een aardbeving. In het rampenplan van de gemeente Roermond was volgens de gemeentelijke woordvoerder geen aardbeving voorzien. Volgens de rijkspolitie stond vanmorgen de telefoon “roodgloeiend” van schademeldingen. Het ging daarbij vooral om beschadigd huisraad. Het plaatsje Herkenbosch werd het zwaarst getroffen. Tientallen schoorstenen stortten in, deuren vlogen uit hun sponningen en in vele muren sprongen diepe scheuren. De middeleeuwse kerk van Herkenbosch dreigde vanmorgen in te storten.

In Roermond viel de elektriciteit na de beving een kwartier lang uit. De GGD moest in de eerste uren na de beving twaalf keer uitrukken om mensen met een hartaanval te helpen. Het aantal oproepen was dusdanig groot dat een woordvoerder “een duidelijke relatie vermoedde met de beving”. Vijftien mensen werden in het ziekenhuis behandeld voor lichte verwondingen, veroorzaakt door glasscherven en valpartijen in het donker. Een groot aantal mensen vluchtte in nachtkleding de straat op.

Zeven fabrieken van het chemieconcern DSM in Geleen zijn vannacht tijdelijk uitgevallen als gevolg van storingen door de aardbeving. Een polyetheenfabriek is een uur buiten bedrijf geweest. De fabrieken zijn zo beveiligd dat bij een storing de produktie automatisch wordt uitgeschakeld, aldus een woordvoeder. Volgens de zegsman heeft de aardbeving nergens bij DSM materiële schade aangericht en is er geen gevaar voor de omwonenden geweest.

De persen van de drukkerij waar het Dagblad voor Midden-Limburg en een deel van de oplage van de Limburger worden gedrukt, raakten tijdens de beving ontzet. Zo'n 45.000 abonnees van het Dagblad van Midden-Limburg en lezers van De Limburger in de regio moesten tot in de middag wachten op hun krant.

Pag.3: Bevingen waren in heel Nederland voelbaar

Het telefoonnet van Limburg raakte vanmorgen overbelast omdat mensen uit de rest van Nederland probeerde familie in de door de aardbeving getroffen provincie te bellen. De politie, de brandweerkorpsen en geneeskundigde diensten hadden daardoor grote moeite met elkaar in contact te komen. De midden-Limburgse plaatsen Melick, Sint Odiliënberg en Herkenbosch waren volgens een woordvoerder van de PTT door de aardbeving lange tijd telefonisch niet bereikbaar.

De stroomvoorziening kwam door de aardbeving niet blijvend in gevaar. Wegens de trillingen werd de centrale in Buggenum in Noord-Limburg buiten bedrijf genomen. Andere centrales namen de elektriciteitsvoorziening over. De kerncentrales van Dodewaard en Borsele ondervonden geen hinder van de beving. De centrale van Borsele was tijdelijk buiten bedrijf in verband met de jaarlijkse splijtstofwisseling, bij Dodewaard werd geen trilling waargenomen. Beide kerncentrales zijn overigens volgens de Samenwerkende Elektriciteits-produktiebedrijven zo gebouwd dat ze bestand zijn tegen aardschokken.

De schok was bijna overal in Nederland voelbaar. In de meeste provincies raakten de alarmlijnen na de beving overbelast. Zelfs in de Leeuwarder wijk Bilgaard verlieten vanmorgen mensen in paniek hun flatwoningen nadat ze trillingen hadden gevoeld. In Gelderse Velp viel de stroom een kwartier lang uit. Veertig in paniek geraakte koeien braken in het plaatsje Voorst uit een stal. Omdat de afrastering buiten tijdelijk ontbrak, konden zij vrij rondlopen.

In Duitsland viel bij de beving een dode en raakten 21 mensen gewond, waarvan vier ernstig. Een 79-jarige vrouw overleed aan een hartaanval. De meeste gewonden vielen in het plaatsje Heinsberg bij Aken. Mensen die in de paniek de straat oprenden, werden geraakt door vallende dakpannen en bakstenen. In Bonn moesten twee gebouwen worden ontruimd. Een aantal schoorstenen stortten in en kwamen op geparkeerde auto's terecht. Ook in Keulen en Essen heeft de politie aanzienlijke schade aan gebouwen gemeld.

In België zorgde de aardschok voor materiële schade aan schoorstenen en waterleidingen. Tot in Brussel was een luid gerommel hoorbaar. Vanochtend bleek de brandweer ongeveer duizend telefoontjes van verontruste Brusselaars te hebben ontvangen. Vooral in de grensstreek met Nederland, waar de schok zeer duidelijk voelbaar was, liepen mensen de straat op. Er vielen geen gewonden.