Bange vermoedens over vorm Timman na openingspartijen

LINARES, 13 APRIL. Het gaat niet goed met Jan Timman in de kandidatenmatch tegen Artoer Joesoepov. Na twee partijen staat hij met 1,5-0,5 achter. Zaterdag verloor hij met zwart, zondag maakte hij met wit remise. Joesoepov hoefde geen geweldige krachtsinspanning te leveren om zijn voorsprong te bereiken. De manier waarop Timman zaterdag verloor deed bange vermoedens rijzen over de vorm waarin hij verkeert.

Joesoepov speelde een variant van het Grünfeld-indisch die volgens de theorie gemakkelijk is voor zwart. Zijn verdienste is dat hij tijdens zijn voorbereiding heeft onderkend dat zwarts problemen groter zijn dan algemeen werd aangenomen. Maar aan het bord hoefde Joesoepov geen enkele bijzondere zet te bedenken om te winnen. Timman bracht zichzelf om zeep. Al na twintig zetten verloor hij een kwaliteit. Daarna had hij nog harder verzet kunnen bieden dan hij deed, maar het was zijn dag niet.

Misschien kwam het door de vermoeienissen van de openingsplechtigheid, een dag eerder. Tot één uur 's nachts moesten de spelers wachten op de loting. Hoofdscheidsrechter Carlos Falcon - de Joegoslaaf Gligoric, die de match oorspronkelijk zou leiden, herstelt van een operatie - vertelde aan iedereen dat het zijn schuld niet was. Eerst loten, dan eten, was zijn voorstel geweest. Dan konden de spelers zelf beslissen wanneer ze weggingen. Maar dat was natuurlijk juist de bedoeling niet. De notabelen van Linares hadden tweehonderd gulden betaald om bij dit gala-diner aan te zitten. Organisator Rentero kon het ze niet aandoen dat de schaakfeestvarkens er vroegtijdig vandoor zouden gaan voor zoiets onbelangrijks als de voorbereiding op hun eerste matchpartij.

De tweede partij tussen Timman en Joesoepov was interessant voor kenners van de openingstheorie. Niet voor liefhebbers van een open strijd waarin de spelers nieuwe problemen aan het bord moeten oplossen. Tot een paar zetten voor het eind schijnt alles al eerder te zijn voorgekomen. Joesoepov speelde snel en zelfverzekerd. Het was duidelijk dat hij alles thuis al gezien had. Secondant Dvoretski toonde weinig belangstelling voor de partij. Hij wist kennelijk hoe het af zou lopen, remise. Timman dacht lang na, maar hij kon niet ontkomen aan een geforceerde zetherhaling op de 31ste zet. Het is wel zeker dat Joesoepov de slotstelling al thuis op het bord heeft gehad. De openingsvoorbereiding gaat soms heel ver tegenwoordig. Mijn voorspelling dat Timman er sterker in zou blijken te zijn, is tot nu toe niet uitgekomen.

In de andere match, Karpov-Short, leidt Karpov met 1,5-0,5. Zaterdag probeerde Short Karpov te verrassen met het Boedapester gambiet. Het werd geen succes. Halverwege de partij stond Karpov een gezonde pion voor. Nu zullen we de gepolijste techniek van een ex-wereldkampioen zien, dachten we, maar dat viel tegen. Eerst kreeg Short de gelegenheid makkelijk remise te maken. Toen hij die verzuimde, kwam er een wilde tijdnoodfase. Karpov trilde op zijn stoel. Goede zetten deed hij wel, in tegenstelling tot Short. Die had nog steeds remise kunnen bereiken, maar na de tijdcontrole zat hij op een puinhoop. Gisteren leek Short wraak te gaan nemen. Hij kreeg strategisch voordeel (in het Short-systeem van de Caro-Kann, waar Karpov het tegen Anand ook al zo moeilijk mee had), maar speelde toen aarzelend. Op het laatst stond Karpov beter, maar met nog drie minuten voor negen moeilijke zetten forceerde hij wijselijk remise.

Wit Joesoepov-zwart Timman, eerste partij.

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pg1-f3 Lf8-g7 4. g2-g3 0-0 5. Lf1-g2 c7-c6 6. 0-0 d7-d5 7. c4xd5 c6xd5 8. Pb1-c3 Pf6-e4 9. Pc3xe4 d5xe4 10. Pf3-e5 f7-f6 11. Dd1-b3+ e7-e6 12. Pe5-c4 Pb8-c6 13. e2-e3 f6-f5 14. Lc1-d2 Ta8-b8 Bekend is 14...Dd5 met de bedoeling 15...e5 15. a2-a4 Tf8-f7 16. Ta1-c1 b7-b6 Onvoorzichtig, wit krijgt de gelegenheid tot een zeer gevaarlijke actie. 17. f2-f3 e4xf3 18. Lg2xf3 Lc8-b7 Verliest materiaal. Andere zetten als 18...Pe7 of 18...Tc7 zijn ook onprettig voor zwart. 19. Lf3xc6 Lb7xc6 20. Pc4-e5

20...Lc6xa4 20...Lxe5 21. Txc6 of 20...Ld5 21. Pxf7 is ook treurig voor zwart. 21. Pe5xf7 Niet 21. Dxa4 wegens 21...Lxe5 21...La4xb3 Harder tegenstand viel met 21...Dd7 te bieden. Mooi zou het ook niet zijn. Het best voor wit is dan misschien 22. Dc4 Kxf7 23. d5 exd5 24. Df4 Tb7 25. Lc3. Nu echter wint wit vanzelf. 22. Pf7xd8 Tb8xd8 23. Tc1-c3 Lb3-d5 24. Tf1-c1 Lg7-f6 25. Tc3-c8 Ld5-b7 26. Tc8-c7 Lb7-e4 27. Ld2-b4 g6-g5 28. Lb4-e7 Lf6xe7 29. Tc7xe7 f5-f4 30. g3xf4 g5xf4 31. e3xf4 a7-a5 32. Kg1-f2 Le4-f5 33. Te7-b7 b6-b5 34. Tc1-c7 Zwart gaf op.

Wit Timman-zwart Joesoepov, tweede partij

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pg8-f6 3. d2-d4 Pf6xe4 4. Lf1-d3 d7-d5 5. Pf3xe5 Lf8-d6 6. 0-0 0-0 7. c2-c4 Ld6xe5 8. d4xe5 Pb8-c6 9. c4xd5 Dd8xd5 10. Dd1-c2 Pc6-b4 11. Ld3xe4 Pb4xc2 12. Le4xd5 Lc8-f5 13. g2-g4 Lf5xg4 14. Ld5-e4 Pc2xa1 15. Lc1-f4 f7-f5 Timman speelde met zwart tegen Kasparov (Parijs 1991) 15...f6 en maakte met enige moeite remise. 16. Le4-d5+ Kg8-h8 17. Tf1-c1 c7-c6 18. Ld5-g2 Tf8-d8 19. Pb1-d2 h7-h6 20. h2-h4 Td8-d3 21. Tc1xa1 g7-g5 22. h4xg5 h6xg5 23. Lf4xg5 Ta8-g8 24. Lg5-f6+ In Rosentalis-Gelfand, Vilnius 1988, schijnt wit in paniek 24. Pf1? gespeeld te hebben. 24...Kh8-h7 25. Pd2-f1 f5-f4 26. Kg1-h2 Tg8-g6 Volgens Kavalek, de secondant van Short, was dit pas de eerste nieuwe zet. Al het voorafgaande was volgens hem al eerder voorgekomen. De partij is al bijna afgelopen. 27. Ta1-e1 Tg6-h6+ 28. Kh2-g1 Th6-g6 29. Kg1-h2 Tg6-h6+ 30. Kh2-g1 Th6-g6 31. Kg1-h2 Remise.