Weekoverzicht

De wereldeconomie was deze week geheel in de ban van de spectaculaire koersbewegingen op de beurs in Tokio. Na vier dagen van scherpe daling, waarbij het Nikkei-koersgemiddelde onder de 17.000 yen kwam en het laagste niveau sinds november 1986 bereikte, ging de Nikkei gisteren weer fors omhoog. De Nikkei-index van de 225 fondsen steeg 1.252,51 punten (7,5 procent) tot 17.850,66 punten. De eerste vier dagen van de week was de beursindex gedaald met ongeveer tien procent.

De daling van de Nikkei was voelbaar op de beurzen elders in de wereld, maar echte paniekreacties bleven uit. De beurzen in Frankfurt en Amsterdam besloten de week, na de laatste berichten uit Japan, in opgewekte stemming.

Afgezien van de commotie op de beursvloeren waren er deze week op het economisch vlak weinig heikele punten. In Brussel sprak men onder meer over bananen. De Europese Commissie kwam met een voorstel om de invoer van zogenoemde dollarbananen (afkomstig van grote plantages in Midden- en Zuid-Amerika) aan banden te leggen. Per jaar importeert de EG 2,3 miljoen ton bananen, ongeveer drievijfde van de consumptie in de EG. Door importquota wil de Commissie de belangen beschermen van "eigen' bananenproducenten als Spanje, Portugal en Griekenland en van kleine producenten in het Caraïbisch gebied en Afrika.

Helaas voor Brussel zijn de importquota maar moeilijk te rijmen met het streven naar liberalisering van de wereldhandel waarover in het kader van de Gatt nog steeds druk wordt onderhandeld. Tamelijk paradoxaal is dat de Europese Commissie een rapport publiceerde waarin het haar ongenoegen liet blijken over het toenemend aantal handelsbarrières dat de VS opwerpen.

Zeker is dat Pasen als deadline voor afronding van de Gatt-besprekingen niet wordt gehaald. Om vaart te zetten achter de vastgelopen besprekingen stelde EG-voorzitter Portugal voor om een extra top van handelsministers te beleggen. De bijeenkomst zou een voorbereiding moeten zijn op het overleg tussen de Amerikaanse president Bush, voorzitter Delors van de Europese Commissie en het EG-voorzitterschap, op 22 april. Die ontmoeting wordt gezien als laatste kans voor een doorbraak in de Gatt-onderhandelingen. Daarna krijgen de Amerikanen het te druk met de presidentsverkiezingen.

De ministers van buitenlandse zaken bliezen het voorstel voor een extra top echter af. Het vastgelopen Gatt-overleg was al voldoende aan de orde geweest tijdens een vergadering begin deze week in Luxemburg, vonden zij. Op die bijeenkomst in Luxemburg werd ook besloten tot opheffing van de olieboycot tegen Zuid-Afrika. Ook de sportboycot en het verbod op wetenschappelijke en culturele contacten met Zuid-Afrika werden opgeheven. Volgende maand gaat een diplomatieke missie namens de EG naar het land om steun te betuigen aan het hervormingsproces.

Voor de Portugese munt, de escudo, was het de eerste week binnen het Europees Monetair Stelsel (EMS). De toetreding tot het EMS is nodig om op termijn te komen tot één Europese munt, zoals afgesproken op de top in Maastricht in december vorig jaar. De escudo bleek erg in trek. Op de eerste dag werd naar schatting voor 1,2 miljoen gullden gehandeld in de munt. De munt heeft, evenals de Britse pond en de Spaanse peseta, een marge van 6 procent waarbinnen de koers mag fluctueren. Voor krachtige valuta geldt een marge van 2,5 procent. Alleen de Griekse drachme valt nu nog buiten het EMS.

Ook Spanje is druk bezig met de Monetaire Unie in Europa. Een "convergentie-plan', bedoeld om de Spaanse economie te conformeren aan de andere EG-landen, viel slecht bij vakbonden en de oppositie, vooral door de forse verlaging van de werkloosheidsuitkeringen.

De Wereldbank heeft gehoor gegeven aan het verzoek van Jakarta om de hulp aan Indonesië te coördineren. Dat was tot voor kort de taak van de Intergouvernementele Groep voor Indonesië (IGGI), die onder leiding stond van Nederland. Toen eind maart echter een einde kwam aan de ontwikkelingshulp van Nederland aan Indonesië, werd ook de IGGI opgeheven.

In China gaf een groep boeren gehoor aan de recente oproep van de leiders in Beijing om "honderd jaar' te hervormen. De boeren richtten de eerste particuliere luchtvaartmaatschappij van China op. De onderneming luistert naar de naam "Cangnan Vliegmaatschappij van de Hemelse Draak'.