Waaiers en koeien

De verruilde waaiers wordt tot eind april gespeeld op zondag, maandag en dinsdag. Reserveren dagelijks tussen 12 en 13.30u., tel. 020-620 21 84.

Herengracht 572. Hier moet het zijn. Durf jij aan te bellen? Misschien worden we voor het lapje gehouden, misschien is een practical joke met de nietsvermoedende bewoners van dit monumentale pand. De verruilde waaiers zou het stuk heten, geregisseerd door de acteur Gerard Thoolen, naar een verhaal van Yukio Mishima. Men bezwoer ons dat het gespeeld werd in de ouderwetse intimiteit van een tot monument verklaarde kamer in dit grachtenpand.

De deur gaat open en een buigende geisha laat ons binnen. Ze gaat ons voor naar een hal voor koffie en een fortune cookie. Ik kraak er eentje open maar ik zal mijn lot pas later lezen, want ik word afgeleid. Zag ik het goed? Een buik? Een been? Een bil?? Daar is hij weer, boven aan een trap: een sumo-worstelaar, naakt op zijn strak-aangehaalde lendendoek na. Hij loopt zich op te warmen voor de strijd. Spant een knie, rolt een schouder, schudt een kolossale heup los en werpt af en toe een gevaarlijke blik op ons, dat nietswaardige grut in de diepte. Drie handelaars van de Amsterdamse Optiebeurs spelen de sumo-worstelaar bij toerbeurt, hoor ik later. Een van hen is eigenaar van dit pand en stelde het beschikbaar voor het evenement. Een vierde, nog wel die met de dikste buik, hield zijn kleren liever aan, maar trad op als sponsor voor het project.

De geisha voert ons mee langs een binnenplaatsje. Er zit een schuchtere vrouw in een bloedrode kimono. Ze kijkt ons zo veel mogelijk in de ogen vanachter haar waaier. Zonder dat we het weten zijn we nu figuranten in Mishima's verhaal.

De stijlkamer is indrukwekkend met zijn zeventiende-eeuwse landschaps-schilderijen. Elektriciteit staat Monumentenzorg niet toe, dus er wordt verlicht met moderne, speciaal voor de kamer ontworpen, kroonluchter en kandelaars. We zakken neer op kussens en leven mee met het drama van Hanako in haar rode kimono (gespeeld door Irma Wijsman). Drie jaar lang trachtte zij dagelijks op het station haar geliefde te herkennen tussen de treinreizigers. Nu leeft zij alleen nog als ze wacht - passie raakt haar niet meer. Het gevecht dat een vrouw en een man om haar voeren gaat haar niet aan, ze trekt zich terug achter haar fladderende waaier.

Uit de kroonluchter ploft een stompje kaars langs het hoofd van een van de toeschouwers. Het is afgelopen. Met stijve benen en ruggen scharrelen we terug naar de hal, voor sake en een Japanse lekkernij. De Sumo-worstelaar is weg, Mishima's verhaal zindert nog. Zijn woorden overleefden met gemak het soms haperend reciteren van de niet al te ervaren acteurs. "Het leven is heerlijk' luidt het, on-Japanse, motto onderaan het programma-blaadje. Een waarheid als een koe, hier in dit oer-Hollandse grachtenpand, waar het geschilderde vee zich geen moment verbaast over verruilde waaiers en hun Oosterse eigenaars.