Om ratificatie van verdragen van Maastricht mogelijk te maken; Franse grondwet moet worden gewijzigd

PARIJS, 10 APRIL. De Franse grondwet moet gewijzigd worden opdat het verdrag van Maastricht over de Europese Politieke en Monetaire Unie kan worden geratificeerd. De Franse Constitutionele Raad zegt dit in een rapport waarom president Mitterrand had gevraagd.

Het Franse politieke debat zal de komende weken en maanden worden beheerst door de Europese politiek. President Mitterrand zei begin december onmiddellijk na afloop van de Europese Raad van Maastricht al dat een grondwetswijziging nodig zou zijn om het verdrag tussen de twaalf EG-landen te kunnen ratificeren. De aanpassing van de grondwet lijkt echter zowel juridisch als politiek een gecompliceerd proces te zullen worden.

De Franse grondwet moet volgens de Constitutionele Raad op drie punten worden aangepast omdat anders ratificatie volgens een andere grondwetsbepaling niet mogelijk is. Het betreft het passieve en actieve kiesrecht bij gemeenteraadsverkiezingen voor onderdanen van EG-lidstaten die in Frankrijk wonen - rechten voortvloeiend uit de bepalingen inzake "Europees burgerschap' in het Verdrag van Maastricht - alsmede de overdracht van soevereiniteit ingevolgde de monetaire unie en de invoering van een gemeenschappelijk Europees visabeleid vanaf l januari 1996.

Volgens de huidige grondwet is het actieve en passieve kiesrecht bij gemeenteraardsverkiezingen voorbehouden aan inwoners met de Franse nationaliteit. Vertegenwoordigers van de gemeenteraden nemen deel aan de verkiezing van de leden van de Franse Senaat. Omdat de Senaat deelneemt aan de uitoefening van de nationale soevereiniteit kunnen volgens de Constitutionele Raad alleen Fransen aan de gemeenteraadsverkiezingen deelnemen. Hoe de grondwet aangepast kan worden om deze "blokkade' op te heffen, is een juridische puzzle voor de regering.

Deelneming van in Frankrijk woonachtige onderdanen uit andere EG-landen aan de verkiezingen voor het Europese Parlement, zoals ook in het Verdrag van Maastricht is bepaald, is volgens de Constitutionele Raad niet in strijd met de grondwet “omdat het Europese Parlement niet behoort tot de institutionele orde van de Franse republiek”.

De beoogde monetaire unie betekent eveneens dat de EG-lidstaten bevoegdheden verliezen op een gebied “waar sprake is van essentiele voorwaarden voor de uitoefening van de nationale soevereiniteit”, aldus het rappport van de Constitutionele Raad die wijst op de onafhankelijk positie van de toekomstige Europese centrale bank, het monopolie van de uitgifte van (Europese) bankbiljetten en de fixatie van de wisselkoersen voor de munten van de deelnemende landen.

Tenslotte is er volgens de Constitutiunele Raad ook sprake van overdracht van soevereiniteit als de EG-landen vanaf 1 januari 1996 niet langer unaniem zullen beslissen over het verlenen van visa aan bezoekers uit derde landen.