Kocheisen/ Hullmann Other Rooms-other voices. ...

Kocheisen/ Hullmann Other Rooms-other voices. Galerie Torch, Prinsengracht 218 Amsterdam. T/m 25 april. Do t/m za 13-18u. Prijzen 2300 per tweeluik

Thomas Koolhaas Stichting ARTTRA, Staalstraat 28 Amsterdam. T/m 1 mei. Ma t/m vr 10-17u. Prijzen 750 tot 1750 gulden.

Marion Möller Galerie Lumen Travo, Paulus Potterstraat 38, Amsterdam. T/m 23 april. Di t/m za 13-18u. Prijzen: 4500 gulden.

Kocheisen/ Hullmann

Kijkt een man anders dan een vrouw? Ook naar de gewone dingen om ons heen, zoals een landschap of de meubels in een kamer? Het Duitse echtpaar Thomas Kocheisen (37) en Ulrike Hullmann (35) heeft die vraag tot onderwerp van zijn kunst gemaakt. Om de beurt namen zij plaats in hetzelfde interieur en schilderden dat in realistische stijl na. Voor het eerst exposeren zij nu hun twee versies van de werkelijkheid. "Stillevens' noemen zij de weergaven van huis-, werk- en slaapkamers waarin de meubels er verlaten bij staan. Onveranderlijk hangt er een beklemmende atmosfeer, veroorzaakt door de onpersoonlijke gebruiksvoorwerpen en de wansmaak waarmee ze gecombineerd zijn. De echtelijke slaapkamer is gemeubileerd met twee ijzeren bedden waarboven een tl-lamp naargeestig licht uitstraalt. Voorts is er de close-up (je denkt bij zulke realistische taferelen blijkbaar in fotografie-termen) van een ladenkast waarop een rose kamerplant naast een modelbouw-scheepje pronkt.

Eenmaal gewend aan het kitschgehalte van deze taferelen, concentreren onze ogen zich op het vergelijken van de bijna identieke voorstellingen. Heeft de vrouw meer oog voor detail en let haar echtgenoot meer op de grote lijnen? Mis, hij heeft het knuffelbeest op het kinderbedje poezeliger geschilderd dan zij. De keurig nagetrokken biezen van een stoel zijn van hem, zij liet ze achterwege.

Vooroordelen worden door Kocheisen en Hullmann dus ontzenuwd. De enige constante die ik kon vaststellen, is het verschil in weergave van de lichtval. Vooral metaal krijgt bij Kocheisen een high tech-glans terwijl Hullmann de neiging heeft de dingen wat donkerder en sfeervoller af te beelden. Maar omdat de gekozen interieurs bijna altijd sfeerloos zijn, blijft het gissen. Kocheisen en Hullman bewijzen dat de verschillen tussen een mannelijke en een vrouwelijke blik niet zo groot zijn als we wel eens denken. Ik ben benieuwd naar hun volgende projecten: het schilderen van een denkbeeldige, zwevende hand in een bestaand landschap en het portretteren van alle bewoners in hun dorpje nabij Frankfurt. Ik vermoed dat die portretten de grootste verschillen zullen openbaren.

Other Rooms-other voices. Galerie Torch, Prinsengracht 218 Amsterdam. T/m 25 april. Do t/m za 13-18u. Prijzen 2300 per tweeluik

Thomas Koolhaas

Abstracte stripverhalen maken die spannend zijn om te zien en te lezen, was het oogmerk van Thomas Koolhaas (45) toen hij zijn monoprints (eenmalige drukken) maakte. In Amsterdam hangen nu "strips' met blanco gelaten tekstballonnetjes. In een begeleidend boekje zijn dezelfde grafiekbladen afgedrukt met later toegevoegde inhoud. De tentoongestelde stukken, steeds in zwart-wit, zijn eigenlijk collages. Uitgeknipte, slordig-geometrische vormen worden afgewisseld met papiersnippers en propjes. Door drie non-descripte contouren binnen één hokje te plaatsen en er ballonnetjes bij te zetten, ga je er als vanzelf figuurtjes in zien: een slang, een fles en een haardvuur zijn hier met elkaar in gesprek. De prints hebben een surrealistische inslag, er verschijnen halfdoorzichtige wezens, losse ledematen of raadselachtige vormpjes die in het luchtledige zweven.

Het interessantst is natuurlijk de vergelijking tussen de monoprints met en zonder tekst. Hugo Brandt Corstius schreef voor tien ervan speciaal teksten. De "fles' laat hij zeggen: "Zijn jullie nu helemaal een haartje betoeterd?' terwijl de vlam voor zich uit mompelt: "Aan de andere kant: is het wel helemaal eerlijk?' Bij een kruisvorm heeft hij in hoofdletters getypt: "In dit teken zult gij zegevieren'. Brandt Corstius heeft de nadruk gelegd op het vervreemdende van deze rondspokende gestalten, hetgeen soms resulteert in woordgrapjes met een poëtische inslag: "Onder de paramaan/ Springt een parajumpiste/ Omhoog'.

Koolhaas heeft dialogen uit boeken van Graham Greene, Dylan Thomas en Anton Tsjechov gehaald en geeft zo zijn interpretatie van de beeldverhalen. Met Greene's woorden krijgen ze de spanning van een detective; "Herr Koch?' staat er middenin het zwarte fond met schuin erboven, bij een wit ovaal: "Nobody knows that yet. (-) it might be suicide, you see.' Het mooiste is Tsjechov als abstracte strip. Er is midden in het zwart een monoloog afgedrukt waarin iemand het gezicht van een man beschrijft: "Hij heeft het gezicht van een Bengaalse tijger, maar de uitdrukking die er op ligt, is zacht en lief als van een ree. Lieverd die je bent!' Misschien kun je je dat gezicht wel beter voorstellen nu er geen mens te zien is, alleen wat wit en zwart.

Stichting ARTTRA, Staalstraat 28 Amsterdam. T/m 1 mei. Ma t/m vr 10-17u. Prijzen 750 tot 1750 gulden.

Marion Möller

In Parijs, Londen, Madrid, Rome en Moskou fotografeert de Duitse Marion Möller (34) barokke en neo-classicistische gebouwen. Die opnames zien eruit als vakantiekiekjes: een oud huis in een levendige volkswijk, een druk plein met rondom een concave rij gevels. Niet tentoongesteld zijn de close-ups van ornamenten aan die gebouwen; met behulp daarvan zaagt Möller de omtrekken van die decoraties op ware grootte uit in spaanplaat, verft ze grijs en hangt ze naast de foto aan de muur. De tressen, kransen en andere versierselen van marmer of steen zijn nu onzichtbaar geworden, alleen de uitstulpingen aan de randen blijven over op het platte vlak.

Möller zegt daarmee dit architectonische onderdeel een nieuwe context te geven - het leidt nu een leven als zelfstandig object, vervreemd van zijn oorspronkelijke plaats in de stedelijke omgeving. Die wordt door de foto ernaast gedocumenteerd en moet de transformatie voorstelbaar maken.

Het zal duidelijk zijn dat hier een conceptuele kunstenaar aan het werk is - Möller is een leerling van Stanley Brouwn - die het te doen is om de idee van een ornament. Möller wil ons bewust maken van de cultuurhistorische en naar ik vrees ook sociologische "context' van architectuur. Een meer abstracte, platgeslagen manier had ze niet kunnen kiezen. Zoals het een tweede generatie-conceptueel betaamt, koos ze geen geometrische maar zwierige vormen. Dat maakt haar werk er niet beter op. Het is zo saai dat ik uit verveling de fotootjes nog maar eens bekeek. Die twee vrouwen die in Parijs langs een negentiende-eeuws huis lopen en zonder omkijken een modewinkel voorbij lopen - zijn dat moeder en dochter? Of dat meisje in Hamburg dat net de voordeur van nummer 17 uitkomt - heeft ze een betrapte blik? Al dat leven zoek je vergeefs in de dode vormen ernaast die het eigenlijke kunstwerk vormen.

Galerie Lumen Travo, Paulus Potterstraat 38, Amsterdam. T/m 23 april. Di t/m za 13-18u. Prijzen: 4500 gulden.