Onrust in Spanje na verlaging van uitkeringen

MADRID, 9 APRIL. De Spaanse regering stevent af op een harde confrontatie met de vakbonden en de oppositie over het "convergentie-plan' dat Spanje binnen vier jaar gereed moet maken voor de monetaire unie binnen de EG. Vooral de stevige kortingen op de werkloosheidsuitkeringen, bedoeld om de overheidsuitgaven terug te dringen, zijn op grote weerstand gestuit.

Een deel van deze kortingen, die eind vorige week werden aangekondigd, trad gisteren al in werking. De regering maakte hiervoor gebruik van een zogenaamd "koninklijk besluit', een middel dat eigenlijk bedoeld is om in noodsituaties maatregelen met kracht van wet te kunnen afkondigen zonder voorafgaand overleg met het parlement.

Volgens minister van financiën Solchaga is er door het snel groeiende misbruik van uitkeringen een noodtoestand ontstaan. Hij zei eergisteren in het parlement dat het totale bedrag dat de overheid in de afgelopen drie jaar aan werklozen heeft uitgekeerd verdubbeld is, terwijl het aantal uitkeringsgerechtigden met nog geen tien procent is toegenomen. Hij beschuldigde zowel werknemers als werkgevers van fraude. Bepaalde ondernemingen zouden door creatief gebruik van tijdelijke arbeidscontracten in combinatie met uitkeringen hun loonkosten proberen te drukken.

De vakcentrales UGT en Comisiones Obreras zijn woedend en noemen het regeringsbesluit “een overval”. Zij hebben aangekondigd acties te beginnen die waarschijnlijk zullen uitmonden in een algemene staking, waarbij het hele land gedurende een dag wordt lamgelegd. Volgens de rechtse oppositie van de Partido Popular valt het regeringsbeleid te omschrijven als “socialisme zonder sociaal gezicht”, terwijl het door de communisten gedomineerde Verenigd Links het pakket maatregelen een “casus belli” heeft genoemd. Ook binnen de regeringspartij PSOE zou men graag zien dat de wijzigingen in de sociale wetgeving alsnog in het parlement worden besproken.

De veranderingen zijn overigens alleen van toepassing op nieuwe werklozen of klanten van de sociale dienst van wie de beoordelingsprocedure gisteren nog niet was voltooid. Ze hebben zowel te maken met de hoogte, die verlaagd is van 80 naar 70 procent, als met de duur van de uitkeringen. Wie minder dan een jaar aan één stuk heeft gewerkt, kan voortaan geen aanspraak meer maken op een uitkering. Na een jaar heeft men recht op vier maanden uitkering (was zes maanden) en wie na twee jaar werkloos raakt kan aanspraak maken op acht maanden. De definitie van "passend werk' is aanzienlijk ruimer geworden en wie meer dan één keer een aangeboden baan weigert of niet wenst deel te nemen aan een omscholingscursus verliest ieder recht.

Hoewel de wijzigingen in de sociale wetgeving de meeste aandacht krijgen, is er ook stevige kritiek op andere onderdelen van het convergentieplan. Het verbond van werkgevers CEOE meent dat de regering de huidige situatie te rooskleurig opvat en te optimistisch is over de te verwachten economische groei in de komende jaren.