Afspraak financieringstekort voor PvdA en CDA "heilig'

DEN HAAG, 9 APRIL. De lasten voor burgers en bedrijfsleven moeten omlaag; daar is iedereen in Den Haag het over eens. Maar hoe moet dat worden betaald? Premier Lubbers heeft zijn collega's de openingszet gedaan: hij wil alle mogelijkheden bekijken om de rijksuitgaven te verminderen “maar ook de financieringstekort-reductie”. Dus de afspraak in het Regeerakkoord om het tekort terug te brengen naar 3,25 pocent van het nationaal inkomen is niet langer heilig.

Lubbers schrijft in zijn "Bouwstenen-notitie' dat “het op zichzelf mooi is dat wij naast de 2 procent beoogde reductie ook nog ruim één procent bereiken in de vorm van een solidere begroting, maar als dat betaald wordt via meer inflatie en minder werkgelegenheid wordt dat natuurlijk een Pyrrhus-overwinning”. Minister Kok van financiën heeft aan "incidentele vertekeningen' (boekhoudtrucs) van één procent een einde gemaakt. Volgens Lubbers is hij te streng in de leer, gezien de economische situatie.

Nadat CDA en PvdA in de Kamer de "boekhoudtruc' van Lubbers hadden afgeschoten, maakte Kok duidelijk dat het afgesproken plafond van de collectieve lastendruk (som van belastingen en sociale premies) en het verminderen van het financieringstekort met een half procent per jaar naar 3,25 procent “ijzeren voorwaarden” zijn.

De afspraak uit het Regeerakkoord zal morgen in de ministerraad door Lubbers waarschijnlijk worden onderschreven maar: niet voor niets. Tegenover de herbevestiging van die afspraak staat dat het kabinet (lees: de PvdA) extra moet bezuinigen om de lasten volgend jaar te kunnen verminderen en zo de inflatie te beteugelen en de koopkracht te verbeteren. De CDA-bewindslieden Andriessen, Lubbers, en De Vries kunnen zich in de verkiezingscampagne's van 1994 dan profileren als dè pleitbezorgers voor lastenverlichting.

Kok zou de discussie over lastenverlichting het liefst willen uitstellen. Zijn devies is eerst de begroting voor volgend jaar op orde. Daarvoor moet het kabinet voor Pasen nog beslissen over bezuinigingen van 3,5 milard. Bij dit bedrag plaatste minister Kok vorige week in de Eerste Kamer de kanttekening dat extra bezuinigingen “maakbaar, haalbaar en incasseerbaar” moeten zijn. Nieuwe bezuinigingen kunnen de “kwaliteit en de aard van de collectieve voorzieningen” in gevaar brengen, aldus Kok. En nu wordt hij door het CDA "gedwongen' om extra geld te gaan vinden voor lastenverlichting.

Naast de bezuinigingen hangt de koppeling van de uitkeringen aan de loonontwikkeling in het bedrijfsleven als een molensteen om het kabinet; met name bij de PvdA-bewindslieden. In zijn notitie schrijft Lubbers “je kunt kijken naar de A van WKA”; oftewel de afwijkingsmogelijkheid van de nieuwe koppelingswet.

Minister De Vries wordt in de zogenoemde Kaderbrief door Kok gesommeerd om 1,8 miljard te bezuinigen. In de correspondentie merkt De Vries op dan een ontkoppeling van één procentpunt een besparing oplevert van 900 miljoen gulden. Twee keer op rij ontkoppelen - een jaar voor de verkiezingen - is voor de PvdA geen optimale start van een verkiezingscampagne.